Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

युधिष्ठिरकृष्णसंवादः — Yudhiṣṭhira’s Appeal and Kṛṣṇa’s Assurance

Droṇa-parva, Adhyāya 59

स चेन्ममार सृज्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया,वैत्य सृंजय! वे श्रीरामचन्द्रजी धर्म, ज्ञान, वैराग्य और ऐश्वर्य चारों बातोंमें तुमसे बहुत बढ़े-चढ़े थे और तुम्हारे पुत्रसे भी अधिक पुण्यात्मा थे। जब वे भी यहाँ नहीं रह सके, तब दूसरोंकी तो बात ही क्‍या है? अतः तुम यज्ञ एवं दान-दक्षिणासे रहित अपने पुत्रके लिये शोक न करो। नारदजीने राजा सूंजयसे यही बात कही

nārada uvāca | sa cen mamāra sṛñjaya caturbhadrataras tvayā, vaittya sṛñjaya! vai śrīrāmacandrajī dharma-jñāna-vairāgya-aiśvarya-catuṣṭayeṣu tumasmād bahutarāḥ, tava putrād api adhika-puṇyātmānaḥ āsan | yadā te ’pi iha na sthātuṃ śekuḥ, tad anyeṣāṃ tu kathāiva kā? ataḥ tvaṃ yajña-dāna-dakṣiṇā-rahitasya putrasya kṛte śokaṃ mā kṛthāḥ | nāradaḥ rājānaṃ sṛñjayaṃ evam uvāca ||

Nārada berkata: “Wahai Sṛñjaya, keturunan Vītahavya, anakmu telah mangkat. Namun janganlah engkau berdukacita. Bahkan Śrī Rāmacandra—jauh mengatasi engkau dalam empat keunggulan: dharma, pengetahuan, vairāgya (ketidaklekatan), dan aishwarya (kedaulatan); serta lebih suci daripada anakmu—pun tidak dapat tinggal di sini selama-lamanya. Jika baginda yang sedemikian pun tidak dapat kekal, apatah lagi yang lain. Maka janganlah engkau tenggelam dalam kesedihan atas anakmu, yang pergi tanpa buah penopang daripada korban suci, sedekah, dan pemberian kepada para pendeta.” Demikianlah Nārada menasihati Raja Sṛñjaya.

सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
ममारdied
ममार:
TypeVerb
Rootमृ
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Singular, Parasmaipada
सृञ्जयO Sṛñjaya
सृञ्जय:
TypeNoun
Rootसृञ्जय
FormMasculine, Vocative, Singular
चतुर्भद्रतरःmore auspicious in four ways / fourfold more excellent
चतुर्भद्रतरः:
Karta
TypeAdjective
Rootचतुर्भद्रतर
FormMasculine, Nominative, Singular, Comparative (tara)
त्वयाthan you / by you
त्वया:
Karana
TypeNoun
Rootत्वद्
FormMasculine/Feminine, Instrumental, Singular

नारद उवाच

N
Narada
K
King Sṛñjaya
S
Sṛñjaya's son
Ś
Śrī Rāmacandra (Rama)
V
Vītahavya (lineage reference)

Educational Q&A

Narada teaches detachment grounded in impermanence: even the most righteous and powerful—exemplified by Rāma—cannot remain in the world forever, so excessive grief is misplaced. He also links a person’s end to the presence or absence of meritorious acts such as yajña, dāna, and dakṣiṇā.

Narada addresses King Sṛñjaya, who is mourning his son’s death. To console and instruct him, Narada cites Rāmacandra’s inability to stay in the world despite supreme virtues, and urges the king to restrain sorrow and reflect on dharma and merit.