Shloka 233

आत्मानं सम्प्रतिष्ठाप्य राजवंशमिहाष्टधा । फिर समयानुसार अपने और भाइयोंके अंशभूत दो-दो पुत्रोंद्वारा आठ प्रकारके राजवंशकी स्थापना करके उन्होंने चारों वर्णोकी प्रजाको अपने धाममें भेजकर स्वयं भी सदेह परमधामको गमन किया

ātmānaṃ sampratiṣṭhāpya rājavaṃśam ihāṣṭadhā |

Nārada berkata: Kemudian, menurut waktunya, Baginda meneguhkan dirinya dan menubuhkan salasilah diraja di dunia ini dalam lapan cabang—melalui dua orang putera bagi setiap cabang, yang merupakan bahagian daripada dirinya dan daripada saudara-saudaranya. Baginda menghantar rakyat daripada keempat-empat varṇa ke dhāma Baginda, lalu Baginda sendiri pun berangkat, dengan tubuhnya, menuju alam tertinggi.

आत्मानम्self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
सम्प्रतिष्ठाप्यhaving established / having set up
सम्प्रतिष्ठाप्य:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-स्था (धातु: स्था)
FormAbsolutive (Gerund)
राजवंशम्royal lineage/dynasty
राजवंशम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजवंश
FormMasculine, Accusative, Singular
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
अष्टधाin eight ways / eightfold
अष्टधा:
TypeIndeclinable
Rootअष्टधा

नारद उवाच

N
Nārada
R
rājavaṃśa (royal dynasty/lineage)
C
cāturvarṇya (the four varṇas)
P
paramadhāma (supreme abode)

Educational Q&A

A righteous ruler should ensure stable succession and the welfare/order of society first, and only then relinquish attachment to power; true fulfillment culminates in renunciation and attainment of the supreme goal.

Nārada describes a king who establishes an eightfold dynastic arrangement through sons representing portions of himself and his brothers, settles the people of all four varṇas in his own realm/abode, and then departs bodily to the supreme abode.