Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

द्रोणपर्व — अध्याय २७: सुशर्माह्वानम्, अर्जुनस्य प्रतिनिवर्तनम्, भगदत्तेन गजप्रहारः

इन्द्रादनवर: संख्ये गजयानविशारद: । प्रथमो गजयोधानां पृथिव्यामिति मे मति:,“मेरा तो यह विश्वास है कि वे युद्धमें इन्द्रसे कम नहीं है। भगदत्त हाथीकी सवारीमें कुशल और गजारोही योद्धाओंमें इस पृथ्वीपर सबसे प्रधान हैं

indrād anavaraḥ saṅkhye gajayāna-viśāradaḥ | prathamo gajayodhānāṃ pṛthivyām iti me matiḥ ||

Sañjaya berkata: “Dalam pertempuran dia sama sekali tidak lebih rendah daripada Indra. Mahir dalam seni bertempur dari atas gajah, Bhagādattā pada hematku ialah yang terunggul antara para pahlawan gajah di muka bumi ini.”

इन्द्रात्from Indra / than Indra
इन्द्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Ablative, Singular
अनवरःnot inferior
अनवरः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनवर
FormMasculine, Nominative, Singular
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंख्या
FormFeminine, Locative, Singular
गजयानविशारदःskilled in elephant-riding
गजयानविशारदः:
Karta
TypeAdjective
Rootगजयानविशारद
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रथमःthe foremost
प्रथमः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रथम
FormMasculine, Nominative, Singular
गजयोधानाम्of elephant-warriors
गजयोधानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगजयोध
FormMasculine, Genitive, Plural
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
मेof me / my
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
मतिःopinion, belief
मतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमति
FormFeminine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
I
Indra
B
Bhagādattā
E
elephant (gaja)

Educational Q&A

The verse highlights discernment in assessing strength: true leadership in war depends on recognizing specialized expertise (here, elephant-combat) and giving due weight to proven capability rather than mere reputation.

Sañjaya, reporting the battlefield situation, praises Bhagādattā’s exceptional skill as an elephant-mounted fighter, declaring him unrivaled among such warriors and likening his battle-power to that of Indra.