Previous Verse
Next Verse

Shloka 65

Bhagadatta’s Advance, the Saṃśaptaka Challenge, and Arjuna’s Counterstrike (द्रोणपर्व, अध्याय २६)

स नागराज: प्रवराड्कुशाहतः पुरा सपक्षो5द्रिवरो यथा नृप । भयं तदा रिपुषु समादधद्‌ू भृशं वणिग्जनानां क्षुभितो यथार्णव:,नरेश्वरर उस समय विशाल अंकुशकी मार खाकर वह गजराज पूर्वकालके पंखधारी श्रेष्ठ पर्वतकी भाँति शत्रुओंको उसी प्रकार अत्यन्त भयभीत करने लगा, जैसे विद्षुब्ध महासागर व्यापारियोंको भयमें डाल देता है

sa nāgarājaḥ pravarāṅkuśāhataḥ purā sapakṣo 'drivaro yathā nṛpa | bhayaṃ tadā ripuṣu samādadhad bhṛśaṃ vaṇigjanānāṃ kṣubhito yathārṇavaḥ ||

Sañjaya berkata: “Wahai raja, dipukul keras oleh penggoad yang gagah, gajah agung itu pada saat itu seolah-olah menjadi seperti gunung besar zaman purba yang bersayap—menjulang dan tidak tertahan. Ketika itu ia menebarkan ketakutan yang amat dahsyat ke dalam kalangan musuh, sebagaimana lautan yang bergelora dilanda ribut menakutkan para pedagang pengembara.”

सःhe/that (one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
नागराजःking of elephants
नागराजः:
Karta
TypeNoun
Rootनागराज
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रवरात्from a foremost (one)
प्रवरात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootप्रवर
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
कुशाहतःstruck by a goad
कुशाहतः:
Karta
TypeAdjective
Rootकुशाहत
FormMasculine, Nominative, Singular
पुराformerly/once
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
सपक्षःwinged (having wings)
सपक्षः:
Karta
TypeAdjective
Rootसपक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
अद्रिवरःthe best of mountains
अद्रिवरः:
Karta
TypeNoun
Rootअद्रिवर
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाas/like
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
भयम्fear
भयम्:
Karma
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Accusative, Singular
तदाthen/at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
रिपुषुamong the enemies
रिपुषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरिपु
FormMasculine, Locative, Plural
समादधत्he placed/produced (fear)
समादधत्:
TypeVerb
Rootसम्-आ-धा
FormImperfect (Lan), Third, Singular, Parasmaipada
भृशम्exceedingly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
वणिक्-जनानाम्of merchant-folk
वणिक्-जनानाम्:
TypeNoun
Rootवणिज्जन
FormMasculine, Genitive, Plural
क्षुभितःagitated/turbulent
क्षुभितः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षुभित
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाas/like
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
अर्णवःocean
अर्णवः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्णव
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
nṛpa (the king, i.e., Dhṛtarāṣṭra)
N
nāgarāja (a great elephant)
A
aṅkuśa (elephant-goad)
R
ripu (enemies)
A
arṇava (ocean)
V
vaṇijjana (merchants)