Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

Droṇa-parva Adhyāya 25 — Bhīma’s Disruption of Elephant Formations and Bhagadatta’s Shock Advance

आतुदन्‌ प्ररुजन्‌ भज्जन्‌ निध्नन्‌ विद्रावयन्‌ क्षिपन्‌ | सेनां विभीषयन्नायाद्‌ द्रौणप्रेप्सुर्घटोत्कच:,तत्पश्चात्‌ गदा, परिघ, खड़्ग, पट्टिश, लोहेके घन, पत्थर, कडंगर, भुशुण्डि, प्रास, तोमर, सायक, मुसल, मुदगर, चक्र, भिन्दिपाल, फरसा, धूल, हवा, अग्नि, जल, भस्म, मिट्टीके ढेले, तिनके तथा वृक्षोंसे कौरव-सेनाको पीड़ा देता, शत्रुओंका अंग-भंग करता, तोड़ता-फोड़ता, मारता-भगाता, फेंकता एवं सारी सेनाको भयभीत करता हुआ घटोत्कच वहाँ ट्रोणाचार्यको पकड़नेके लिये आया

sañjaya uvāca |

ātudan prarujan bhajjan nidhnan vidrāvayan kṣipan |

senāṃ vibhīṣayann āyād drauṇaprepsur ghaṭotkacaḥ ||

Sañjaya berkata: Ghaṭotkaca mara ke hadapan, berniat menangkap putera Droṇa. Dia memukul, menghancurkan, memecahkan, membunuh, menghalau lari, dan melontar manusia ke sana ke mari, lalu menabur ketakutan ke seluruh angkatan. Dalam suasana dharma yang kelam di medan perang, serbuannya melambangkan peningkatan keganasan—ketakutan dijadikan senjata dan kekuatan dijadikan cara mematahkan tekad musuh—namun tetap terikat pada hukum keras pertempuran: menundukkan bala lawan.

आतुदन्he struck/tormented
आतुदन्:
TypeVerb
Rootआ-तुद्
Formलङ् (Imperfect), 3rd, Singular, Parasmaipada
प्ररुजन्he broke/crushed
प्ररुजन्:
TypeVerb
Rootप्र-रुज्
Formलङ् (Imperfect), 3rd, Singular, Parasmaipada
भज्जन्he shattered
भज्जन्:
TypeVerb
Rootभञ्ज्
Formलङ् (Imperfect), 3rd, Singular, Parasmaipada
निध्नन्he slew
निध्नन्:
TypeVerb
Rootनि-हन्
Formलङ् (Imperfect), 3rd, Singular, Parasmaipada
विद्रावयन्causing (them) to flee
विद्रावयन्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-द्रु (causative: द्रावयति)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular
क्षिपन्hurling/throwing
क्षिपन्:
Karta
TypeVerb
Rootक्षिप्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular
सेनाम्the army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Accusative, Singular
विभीषयन्terrifying
विभीषयन्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-भी (causative: भीषयति)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular
आयात्he came/approached
आयात्:
TypeVerb
Rootआ-या
Formलङ् (Imperfect), 3rd, Singular, Parasmaipada
द्रौणम्Drona (Dronacharya)
द्रौणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रौण (द्रोणस्य अपत्यं/सम्बन्धी; here: द्रोणाचार्य)
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रेप्सुःwishing to seize/obtain
प्रेप्सुः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (desiderative: प्रेप्सु)
FormDesiderative adjective (प्रेप्सु), Masculine, Nominative, Singular
घटोत्कचःGhaṭotkaca
घटोत्कचः:
Karta
TypeNoun
Rootघटोत्कच
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
G
Ghaṭotkaca
D
Drauṇa (Aśvatthāman)
K
Kaurava army