Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

द्रोणवध-प्रश्नः

Droṇa’s Fall: Dhṛtarāṣṭra’s Inquiry

नीलोत्पलसवर्णस्तु तपनीयविभूषिता: । शैब्यं चित्ररथं संख्ये चित्रमाल्या3वहन्‌ हया:,नील-कमलके समान रंगवाले, सुवर्णमय आभूषणोंसे विभूषित विचित्र मालाओंवाले अश्व विचित्र रथसे युक्त राजा शैब्यको युद्धस्थलमें ले गये

nīlotpalasavarṇās tu tapanīyavibhūṣitāḥ | śaibyaṃ citrarathaṃ saṅkhye citramālyāvahan hayāḥ ||

Sañjaya berkata: Di tengah pertempuran, kuda-kuda berwarna seperti teratai biru, dihiasi perhiasan emas dan membawa kalungan bunga beraneka, mengusung Raja Śaibya—di atas ratanya yang gemilang—masuk ke kancah perang.

नीलोत्पलसवर्णाःhaving the color of blue lotuses
नीलोत्पलसवर्णाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनीलोत्पल-सवर्ण
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तपनीयविभूषिताःadorned with gold ornaments
तपनीयविभूषिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootतपनीय-विभूषित
FormMasculine, Nominative, Plural
शैब्यम्Śaibya (the king)
शैब्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootशैब्य
FormMasculine, Accusative, Singular
चित्ररथम्the splendid chariot
चित्ररथम्:
Karma
TypeNoun
Rootचित्ररथ
FormMasculine, Accusative, Singular
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंख्या
FormFeminine, Locative, Singular
चित्रमाल्याःhaving variegated garlands
चित्रमाल्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootचित्र-माल्य
FormMasculine, Nominative, Plural
अवहन्carried/drove (they carried)
अवहन्:
TypeVerb
Rootवह्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural
हयाःhorses
हयाः:
Karta
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śaibya (king)
C
chariot (ratha)
H
horses (hayāḥ)
B
blue lotus (nīlotpala)
G
gold ornaments (tapanīya-vibhūṣaṇa)
G
garlands (mālyāni)

Educational Q&A

The verse highlights the juxtaposition of royal magnificence with the solemn reality of warfare: external beauty and honorific display accompany a kṣatriya’s entry into battle, reminding the listener that glory and grave responsibility arise together in the arena of dharma and conflict.

Sañjaya describes King Śaibya being carried into the battlefield on a splendid chariot drawn by blue-lotus-colored horses, richly adorned with gold ornaments and decorated with colorful garlands.