Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

धृष्टद्युम्नस्तथा राजन्‌ गभस्तिभिरिवांशुमान्‌ । बभौ प्रच्छादयन्नाशा: शरजालै: समन्तत:ः,राजन! अपने बाणोंके समूहसे सम्पूर्ण दिशाओंको सब ओरसे आच्छादित करते हुए धृष्टद्युम्न किरणोंद्वारा अंशुमाली सूर्यके समान प्रकाशित हो रहे थे

sañjaya uvāca |

dhṛṣṭadyumnas tathā rājan gabhastibhir ivāṃśumān |

babhau pracchādayann āśāḥ śarajālaiḥ samantataḥ ||

Sañjaya berkata: Wahai Raja, Dhṛṣṭadyumna bersinar laksana matahari yang bercahaya dengan sinarnya, ketika ia menutupi segala arah di sekeliling dengan jalinan anak panah yang rapat. Gambaran ini menegaskan daya yang mengatasi segalanya daripada kemahiran tempur yang terlatih dan berdisiplin—kuasa yang, apabila dipandu oleh tekad, mampu menguasai medan dan membentuk nasib ramai.

धृष्टद्युम्नःDhrishtadyumna
धृष्टद्युम्नः:
Karta
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
गभस्तिभिःwith rays
गभस्तिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootगभस्ति
FormMasculine, Instrumental, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अंशुमान्the radiant one (the Sun)
अंशुमान्:
Karta
TypeNoun
Rootअंशुमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
बभौshone/appeared splendid
बभौ:
TypeVerb
Rootभा
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
प्रच्छादयन्covering/veiling
प्रच्छादयन्:
TypeVerb
Rootप्र-छद्
FormŚatṛ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
आशाःdirections/quarters
आशाः:
Karma
TypeNoun
Rootआशा
FormFeminine, Accusative, Plural
शरजालैःwith nets/masses of arrows
शरजालैः:
Karana
TypeNoun
Rootशरजाल
FormNeuter, Instrumental, Plural
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra
D
Dṛṣṭadyumna
S
Sun (Āṃśumān)

Educational Q&A

The verse highlights how concentrated skill and resolve in one’s appointed duty (here, kṣatriya warfare) can become overwhelming and field-defining—like sunlight filling all directions. It also hints at the ethical weight of such power: mastery in action has vast consequences.

Sañjaya describes Dṛṣṭadyumna in the thick of battle, releasing such a profusion of arrows that all directions seem covered, and he appears radiant—compared to the sun spreading its rays everywhere.