Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

अजिशीर्षे प्रातःसंध्यायां संग्रामवर्णनम् / Dawn-Transition Battle at Ajiśīrṣa

Chapter 161

लोकैकवीरमजितमर्जुनं सूत संयुगे । कि पुनस्त्व॑ सुद्दुर्बुद्धे सहैभिरवसुधाधिपै:,दुर्बद्धि! सूत! जो सम्पूर्ण शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ हैं तथा श्रीकृष्णके साथ रहनेपर जिन्हें इन्द्रसहित सम्पूर्ण देवता और असुर भी जीतनेमें समर्थ नहीं हैं, उन्हीं लोकके एकमात्र अपराजित वीर अर्जुनको जीतनेके लिये इन राजाओंसहित तेरी क्या शक्ति है?

sañjaya uvāca | lokaikavīram ajitam arjunaṃ sūta saṃyuge | ki punas tvaṃ sudurbuddhe sahair ebhir avasudhādhipaiḥ ||

Sañjaya berkata: “Wahai sais, Arjuna ialah satu-satunya wira dunia yang tidak pernah ditaklukkan—kebal dalam pertempuran. Jika para dewa bersama Indra, dan bala asura sekalipun, tidak mampu mengatasinya ketika dia berdiri di sisi Śrī Kṛṣṇa, maka apakah kekuatan yang ada padamu—wahai yang sesat pertimbangan—untuk menewaskan pemegang senjata yang terunggul itu, walaupun semua raja ini di sisimu?”

लोकैकवीरम्the world’s sole hero
लोकैकवीरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootलोक-एक-वीर
FormMasculine, Accusative, Singular
अजितम्unconquered, undefeated
अजितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअजित
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्जुनम्Arjuna
अर्जुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Accusative, Singular
सूतO charioteer (Sūta)!
सूत:
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Vocative, Singular
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormNeuter, Locative, Singular
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
पुनःagain; moreover
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सुदुर्बुद्धेO very evil-minded one!
सुदुर्बुद्धे:
TypeNoun
Rootसु-दुर्बुद्धि
FormMasculine, Vocative, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
एभिःwith these
एभिः:
Karana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Instrumental, Plural
अवसुधाधिपैःwith the lords of the earth (kings)
अवसुधाधिपैः:
Karana
TypeNoun
Rootअवसुधा-अधिप
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
S
Sūta (charioteer, addressee)
Ś
Śrī Kṛṣṇa
I
Indra
D
Devas
A
Asuras
E
Earthly kings (avasudhādhipa)

Educational Q&A

True strength is not merely numerical or political; it is grounded in excellence, righteousness, and—here—divine alliance. Sañjaya warns against delusion and overconfidence: opposing a dharmic hero supported by Kṛṣṇa is ethically and practically futile.

Sañjaya, narrating the battlefield events, rebukes a charioteer/addressee for imagining that Arjuna can be conquered. He emphasizes Arjuna’s unmatched prowess and the decisive advantage of Arjuna’s association with Kṛṣṇa, before whom even gods and asuras would fail.