Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

अलंबलवधः (Alaṃbala-vadhaḥ) / The Slaying of Alaṃbala and the Advance toward Karṇa

कामगै: शैब्यसुग्रीवमेघपुष्पबनलाहकै:,अभ्यद्रवत राधेयं प्रवपन्‌ सायकान्‌ बहून्‌ | उसमें इच्छानुसार चलनेवाले महान्‌ वेगशाली और सुवर्णमय अलंकारोंसे विभूषित शैब्य, सुग्रीव, मेघपुष्प और बलाहक नामवाले श्रेष्ठ अश्व जुते हुए थे। वह रथ विमानके समान जान पड़ता था। उसपर आरूढ़ होकर बहुत-से बाणोंकी वर्षा करते हुए सात्यकिने राधापुत्र कर्णपर धावा किया

sañjaya uvāca | kāmagaiḥ śaibya-sugrīva-meghapuṣpa-balāhakaiḥ abhyadravat rādhēyaṃ pravapan sāyakān bahūn |

Sañjaya berkata: Dengan kuda-kuda pilihan yang pantas—Śaibya, Sugrīva, Meghapuṣpa dan Balāhaka—yang bergerak menurut kehendak pemandu serta dihiasi kelengkapan emas, Sātyaki meluru ke hadapan bagaikan kereta langit. Dari atas kereta yang gemilang itu, dia menghujani anak panah yang banyak lalu menyerbu terus ke arah Rādheya (Karna). Dalam suasana moral peperangan, bait ini menonjolkan tekad tempur yang berdisiplin: niat yang terarah dan penguasaan sarana, ditujukan kepada lawan yang perkasa, dalam arus tanpa henti dharma-yuddha.

कामगैःwith wish-moving (at will-going)
कामगैः:
Karana
TypeAdjective
Rootकामग (काम + ग)
FormMasculine, Instrumental, Plural
शैब्यŚaibya (name of a horse)
शैब्य:
Karta
TypeNoun
Rootशैब्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सुग्रीवSugrīva (name of a horse)
सुग्रीव:
Karta
TypeNoun
Rootसुग्रीव
FormMasculine, Nominative, Singular
मेघपुष्पMeghapuṣpa (name of a horse)
मेघपुष्प:
Karta
TypeNoun
Rootमेघपुष्प
FormMasculine, Nominative, Singular
बलाहकैःwith Balāhakas (horses named Balāhaka / cloud-like ones)
बलाहकैः:
Karana
TypeNoun
Rootबलाहक
FormMasculine, Instrumental, Plural
अभ्यद्रवत्rushed/charged towards
अभ्यद्रवत्:
TypeVerb
Rootअभि + द्रु (धातु: द्रु)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
राधेयम्Rādheya (Karna, son of Rādhā)
राधेयम्:
Karma
TypeNoun
Rootराधेय
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रवपन्showering/casting forth
प्रवपन्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + वप्
FormŚatṛ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
सायकान्arrows
सायकान्:
Karma
TypeNoun
Rootसायक
FormMasculine, Accusative, Plural
बहून्many
बहून्:
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sātyaki
R
Rādheya (Karṇa)
Ś
Śaibya (horse)
S
Sugrīva (horse)
M
Meghapuṣpa (horse)
B
Balāhaka (horse)
C
chariot
A
arrows

Educational Q&A

The verse underscores kṣatriya resolve and disciplined action: effective agency (a well-equipped chariot, obedient horses, skilled archery) is directed with unwavering focus toward a chosen objective. Ethically, it reflects the Mahābhārata’s war setting where duty-driven courage and mastery of means operate within the harsh constraints of dharma-yuddha.

Sañjaya narrates that Sātyaki, riding a splendid chariot drawn by four famed, swift horses, charges at Karṇa (Rādheya) while releasing a heavy volley of arrows, signaling an intense direct engagement between major warriors.