Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

द्रोणपर्व (अध्याय ११२) — कर्णभीमयोर्युद्धम्, दुर्योधनस्य रक्षणादेशः

Droṇa-parva 112: Karṇa–Bhīma Engagement and Duryodhana’s Protective Order

पूरितो वासुदेवेन शड्खराट्‌ स्वनते भृशम्‌ | युध्यमानेषु वीरेषु सैन्धवस्याभिरक्षिषु,भगवान्‌ श्रीकृष्णके फूँकनेपर वह शंखराज पांचजन्य बड़े जोरसे अपनी ध्वनिका विस्तार कर रहा था। सिन्धुराज जयद्रथकी रक्षामें नियुक्त हुए वीरगण युद्धमें संलग्न थे। अर्जुनके रथके पास आपके पुत्र और सैनिक गरज रहे थे तथा गाण्डीव धनुषकी टंकार सब ओरसे दब गयी थी

pūrito vāsudevena śaṅkharāṭ svanate bhṛśam | yudhyamāneṣu vīreṣu saindhavasyābhirakṣiṣu ||

Sañjaya berkata: Dipenuhi hembusan Vāsudeva, raja sangkakala itu mengaum dengan kekuatan yang dahsyat. Para pahlawan yang ditugaskan melindungi Saindhava (Jayadratha) sedang bertempur sengit; dekat kereta Arjuna, putera tuanku dan bala tenteranya menjerit-jerit, hingga denting tali busur Gāṇḍīva seketika tenggelam oleh hiruk-pikuk sekeliling. Adegan ini menegaskan bagaimana tekad dan kebersamaan ilahi (Kṛṣṇa bersama Arjuna) menjelma sebagai isyarat penyatu di tengah tekanan dharma peperangan, ketika melindungi seorang insan menjadi tumpuan banyak nyawa dan pilihan.

पूरितःfilled (blown/filled with breath)
पूरितः:
Karta
TypeAdjective
Rootपूरित (√पॄ/पूर्)
FormMasculine, Nominative, Singular
वासुदेवेनby Vāsudeva (Kṛṣṇa)
वासुदेवेन:
Karana
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Instrumental, Singular
शङ्खराजःthe king of conches (chief conch)
शङ्खराजः:
Karta
TypeNoun
Rootशङ्खराज
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वनतेsounds/resounds
स्वनते:
Karta
TypeVerb
Root√स्वन्
FormPresent, 3rd, Singular, Ātmanepada
भृशम्loudly, greatly
भृशम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
युध्यमानेषुwhile (the) warriors were fighting / among those fighting
युध्यमानेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootयुध्यमान (√युध्)
FormMasculine, Locative, Plural
वीरेषुamong the heroes/warriors
वीरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Locative, Plural
सैन्धवस्यof Saindhava (Jayadratha)
सैन्धवस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Genitive, Singular
अभिरक्षिषुamong the protectors/guards
अभिरक्षिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअभिरक्षि (√रक्ष्)
FormMasculine, Locative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
V
Vāsudeva (Śrī Kṛṣṇa)
Ś
Śaṅkharāṭ (Pāñcajanya conch)
S
Saindhava (Jayadratha)
A
Arjuna
G
Gāṇḍīva (bow)
D
Dhṛtarāṣṭra’s son (Duryodhana implied)
K
Kaurava troops