Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

भीमसेन-द्रोण-संग्रामः

Bhīmasena and Droṇa: Containment, Advance, and Recognition

तौ दृष्टवा तु व्यतिक्रान्ती हृषीकेशधनंजयौ । सिन्धुराजस्य रक्षार्थ पराक्रान्त: सुतस्तव,श्रीकृष्ण और अर्जुन सारी सेनाको लाँधकर आगे बढ़ते चले जा रहे हैं, यह देखकर आपके पुत्र दुर्योधनने सिन्धुराजकी रक्षाके लिये पराक्रम दिखाना आरम्भ किया

tau dṛṣṭvā tu vyatikrāntī hṛṣīkeśa-dhanañjayau | sindhurājasya rakṣārthaṁ parākrāntaḥ sutas tava ||

Sañjaya berkata: Melihat Kṛṣṇa (Hṛṣīkeśa) dan Arjuna (Dhanañjaya) mara ke hadapan setelah melangkaui pasukan yang menghalang, putera tuanku, Duryodhana, mula memperlihatkan keberanian besar demi melindungi raja Sindhu. Adegan ini menegaskan bahawa di tengah kekacauan perang, tekad peribadi dan kesetiaan kepada sekutu mendorong tindakan yang tegas—meskipun pertikaian itu sendiri sarat dengan kerumitan etika.

तौthose two (them)
तौ:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Dual
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
व्यतिक्रान्तीhaving crossed/overstepped (the array)
व्यतिक्रान्ती:
Karma
TypeAdjective
Rootव्यतिक्रान्त
FormMasculine, Accusative, Dual
हृषीकेशHrishikesha (Krishna)
हृषीकेश:
Karma
TypeNoun (Proper)
Rootहृषीकेश
FormMasculine, Accusative, Dual
धनंजयौDhananjaya (Arjuna) (the two: Krishna and Arjuna)
धनंजयौ:
Karma
TypeNoun (Proper)
Rootधनंजय
FormMasculine, Accusative, Dual
सिन्धुराजस्यof the king of Sindhu (Jayadratha)
सिन्धुराजस्य:
TypeNoun
Rootसिन्धुराज
FormMasculine, Genitive, Singular
रक्षार्थम्for the protection (purpose)
रक्षार्थम्:
TypeIndeclinable
Rootरक्षा + अर्थ
Formअर्थे (purpose) accusative used adverbially
पराक्रान्तःvaliant/strenuously active
पराक्रान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootपराक्रान्त
FormMasculine, Nominative, Singular
सुतःson
सुतः:
Karta
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Nominative, Singular
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
H
Hṛṣīkeśa (Kṛṣṇa)
D
Dhanañjaya (Arjuna)
S
Sindhurāja (Jayadratha)
D
Duryodhana
D
Dhṛtarāṣṭra