Previous Verse
Next Verse

Shloka 496

Sātyaki-praveśaḥ and Duryodhana-saṃnipātaḥ

Sātyaki’s passage and Duryodhana’s mass engagement

वधाय युयुधानस्य दिव्यमस्त्रमुदैरयत्‌ । महाराज! तदनन्तर धरनुर्वेदके पारंगत विद्वान्‌ द्रोणाचार्यने कुपित हो सात्यकिके वधके लिये एक दिव्यास्त्र प्रकट किया

vadhāya yuyudhānasya divyam astram udairayat | mahārāja! tadanantaraṃ dhanuḥvedake pāraṃgataḥ vidvān droṇācāryaḥ kupito ho sātyakivadhāya ekaṃ divyāstram prakaṭaṃ cakāra |

Sanjaya berkata: “Wahai Raja, dengan niat membunuh Yuyudhāna, dia melepaskan senjata samawi. Sesudah itu, Droṇācārya—sarjana yang mahir sepenuhnya dalam ilmu memanah—dalam kemarahan menzahirkan suatu senjata ilahi untuk membunuh Sātyaki.”

वधायfor the killing
वधाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवध
Formपुं, चतुर्थी, एकवचन
युयुधानस्यof Yuyudhāna (Sātyaki)
युयुधानस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयुयुधान
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootदिव्य
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
अस्त्रम्weapon (missile)
अस्त्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअस्त्र
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
उदैरयत्he raised/let loose
उदैरयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद्-ईर्
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (Mahārāja)
Y
Yuyudhāna
S
Sātyaki
D
Droṇācārya
D
divyāstra (celestial weapon)
D
Dhanurveda (science of archery)

Educational Q&A

The verse highlights a moral tension central to the Mahābhārata: extraordinary knowledge and power (divyāstra, dhanurveda) are ethically ambivalent. When governed by anger (krodha), even legitimate martial skill becomes a force that accelerates adharma-like outcomes—loss of restraint, disproportionate violence, and deepening enmity.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Droṇa, enraged, releases/manifests a divine weapon with the intent to kill Yuyudhāna—also known as Sātyaki—signaling a dangerous escalation in the battle where celestial missiles are deployed against key warriors.