Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Adhyāya 65: Dawn Assembly, Makara–Śyena Vyūhas, and Commander Engagements

धार्तराष्ट्रानू दश रथान्‌ दशैव प्रत्यवारयन्‌ । नानारूपाणि शस्त्राणि विसृजन्तो विशाम्पते,आपके इन दस महारथी पुत्रोंको क्रोधमें भरे हुए भीमसेन, ट्रुपदपुत्र धृष्टद्युम्न, माद्रीकुमार पाण्डुपुत्र नकुल-सहदेव, पाँचों भाई द्रौपदीकुमार और अभिमन्यु--इन दस ही महारथियोंने रोका। प्रजानाथ! ये सब लोग नाना प्रकारके अस्त्र-शस्त्रोंका प्रहार कर रहे थे

dhārtarāṣṭrānū daśa rathān daśaiva pratyavārayan | nānārūpāṇi śastrāṇi visṛjanto viśāmpate ||

Sañjaya berkata: Wahai tuan rakyat jelata! Sepuluh kereta perang kaum Dhārtarāṣṭra itu telah disekat tepat oleh sepuluh pahlawan di pihak Pāṇḍava; sambil melontarkan senjata pelbagai jenis, mereka menahan kemaraan: Bhīmasena yang menyala amarahnya; Dhṛṣṭadyumna, putera Drupada; pasangan kembar putera Mādrī, Nakula dan Sahadeva; lima putera Draupadī; serta Abhimanyu. Dalam himpitan pertempuran, masing-masing membalas kekuatan dengan kekuatan, mengekang musuh dengan kemahiran perang yang berdisiplin, bukan tunduk kepada takut atau kacau-bilau.

धार्तराष्ट्रान्the sons of Dhritarashtra / the Dhartarashtras
धार्तराष्ट्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
दशten
दश:
Karma
TypeAdjective
Rootदश (संख्या)
FormMasculine, Accusative, Plural
रथान्chariots
रथान्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
दशten
दश:
Karta
TypeAdjective
Rootदश (संख्या)
FormMasculine, Nominative, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
प्रत्यवारयन्they checked/warded off/stopped
प्रत्यवारयन्:
TypeVerb
Rootप्रति+अव+√वृ (वारयति)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
नानाvarious
नाना:
TypeIndeclinable
Rootनाना
रूपाणिforms/kinds
रूपाणि:
Karma
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
शस्त्राणिweapons
शस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
विसृजन्तःhurling/releasing
विसृजन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootवि+√सृज (सृज्) → विसृजत् (वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Plural, Present active (Parasmaipada)
विशाम्पतेO lord of the people
विशाम्पते:
TypeNoun
Rootविशाम्-पति (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by dhārtarāṣṭrāḥ)
D
Dhārtarāṣṭras/Kauravas
B
Bhīmasena
D
Dhṛṣṭadyumna
D
Drupada
M
Mādrī
N
Nakula
S
Sahadeva
D
Draupadī
D
Draupadī’s five sons (Upapāṇḍavas)
A
Abhimanyu
C
chariots (ratha)
W
weapons (śastra)