Previous Verse
Next Verse

Shloka 65

Droṇa–Dhṛṣṭadyumna-yuddha (द्रोण-धृष्टद्युम्न-युद्धम्) — Tactical duel and allied interventions

शकुनि: प्रतिविन्ध्यं तु प्रतिविध्यन्तमाहवे । व्यदारयन्महाप्राज्ञ: शरै: संनतपर्वभि:,युद्धमें अपनेको बेधनेवाले प्रतिविन्ध्यको भी परम बुद्धिमान्‌ शकुनिने झुके हुए गाँठवाले बाणोंसे घायल कर दिया

śakuniḥ prativindhyaṃ tu pratividhyantam āhave | vyadārayat mahāprājñaḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||

Sañjaya berkata: Di tengah pertempuran, ketika Prativindhya sedang menikamnya, Śakuni yang sangat cerdik membalas dengan menembus dan mengoyak Prativindhya menggunakan anak panah yang beruas bengkok.

शकुनिःShakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिविन्ध्यम्Prativindhya
प्रतिविन्ध्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिविन्ध्य
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
प्रतिविध्यन्तम्piercing (him), striking back
प्रतिविध्यन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootप्रतिविध्यत्
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle), Parasmaipada
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआहव
FormMasculine, Locative, Singular
व्यदारयत्tore, wounded, rent
व्यदारयत्:
TypeVerb
Rootविदॄ (वि + दॄ)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
महाप्राज्ञःvery wise
महाप्राज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाप्राज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
संनतपर्वभिःhaving bent joints/knots (i.e., barbed/curved-jointed)
संनतपर्वभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसंनतपर्वन्
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śakuni
P
Prativindhya
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse highlights the harsh ethic of battlefield reciprocity: an attacker is met with an effective counterattack. It also emphasizes that in war, intelligence and tactical execution (mahāprājñaḥ) can be as decisive as physical courage.

During the battle, Prativindhya is actively striking at Śakuni. Śakuni responds by wounding him severely with specially described arrows (saṃnata-parvabhiḥ), and Sañjaya reports this exchange as part of the ongoing combat narration.