Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Adhyāya 112: Bhīṣma-prati Arjunasya Pravṛttiḥ

Arjuna’s Forward Drive Toward Bhīṣma

वध्यमानस्य सैन्यस्य सर्वरेतैर्महारथै: । नान्यां गतिं प्रपश्यामि स्थाने युद्धे च भारत,“भारत! इन सब महारथियोंद्वारा मारी जाती हुई अपनी सेनाको मैं युद्धमें ठहरानेके लिये आपके सिवा दूसरा कोई आश्रय नहीं देखता। देवतुल्य पराक्रमी पुरुषसिंह! केवल आप ही उसकी रक्षामें समर्थ हैं। अतः हम पीड़ितोंके लिये आप शीघ्र ही आश्रयदाता होइये'

sañjaya uvāca |

vadhyamānasya sainyasya sarvair etair mahārathaiḥ |

nānyāṃ gatiṃ prapaśyāmi sthāne yuddhe ca bhārata ||

Sañjaya berkata: “Wahai Bhārata! Tatkala bala tentera kita sedang ditebas dan ditumpaskan oleh semua maharathi ini, aku tidak melihat jalan lain—sama ada untuk bertahan di tempat atau meneruskan pertempuran—selain engkau. Engkau sahaja mampu melindunginya; maka segeralah menjadi tempat perlindungan bagi kami yang terhimpit derita.”

वध्यमानस्यof (the) being-slain
वध्यमानस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवध्यमान (√वध्)
FormNeuter, Genitive, Singular
सैन्यस्यof the army
सैन्यस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Genitive, Singular
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Instrumental, Plural
एतैःby these
एतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootएतद्
FormMasculine, Instrumental, Plural
महारथैःby great chariot-warriors
महारथैः:
Karana
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Instrumental, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
अन्याम्another
अन्याम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्refuge/way/recourse
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रपश्यामिI see/foresee
प्रपश्यामि:
Karta
TypeVerb
Root√पश् (प्र-)
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
स्थानेin position/steadily
स्थाने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्थान
FormNeuter, Locative, Singular
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhārata (addressed person, i.e., Dhṛtarāṣṭra in context)
S
sainya (the Kaurava army)
M
mahāratha (great chariot-warriors)