Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Daśame’hani Bhīṣma-yuddham — Śikhaṇḍī-rakṣaṇa, Arjuna-prabhāva, Duryodhana-āśraya-vākyam

शोणिताक्तां गदां बिभ्रन्मेदोमज्जाकृतच्छवि: । कृताभ्यड्र: शोणितेन रुद्रवत्‌ प्रत्यदृश्यत,खूनसे रँगी हुई गदा लेकर मेदा और मज्जाके लेपसे अपनी शोभा बिगाड़कर रक्तका उबटन लगाये हुए भीमसेन भगवान्‌ रुद्रके समान दिखायी दे रहे थे

śoṇitāktāṃ gadāṃ bibhran medomajjākṛtacchaviḥ | kṛtābhyadraḥ śoṇitena rudravat pratyadṛśyata ||

Sañjaya berkata: Dengan memegang gada yang bersalut darah, rupanya tercemar oleh lapisan lemak dan sumsum hingga hilang seri, dan seluruh tubuhnya seakan disapukan darah, Bhīmasena tampak seperti Rudra sendiri—mengerikan dan menggetarkan di tengah medan perang. Bait ini menegaskan beban etika perang: bahkan perjuangan yang benar pun dapat menjelma melalui keganasan, dan dharma kesatria (kṣātra-dharma) kadang tampak ngeri pada zahirnya, meski digerakkan oleh kewajiban dan tekad.

शोणिताक्ताम्smeared with blood
शोणिताक्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशोणिताक्त (शोणित + अक्त)
FormFeminine, Accusative, Singular
गदाम्mace
गदाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Accusative, Singular
बिभ्रन्bearing, carrying
बिभ्रन्:
Karta
TypeVerb
Rootभृ (धारणे)
FormPresent, Singular, Parasmaipada, Present active participle (कर्तरि शतृ)
मेदोमज्जाकृतच्छविःwhose appearance was made (smeared/covered) with fat and marrow
मेदोमज्जाकृतच्छविः:
Karta
TypeAdjective
Rootमेदोमज्जाकृतच्छवि (मेदस् + मज्जा + कृत + छवि)
FormMasculine, Nominative, Singular
कृताभ्यङ्गःhaving performed an anointing (having an unction applied)
कृताभ्यङ्गः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृताभ्यङ्ग (कृत + अभ्यङ्ग)
FormMasculine, Nominative, Singular
शोणितेनwith blood
शोणितेन:
Karana
TypeNoun
Rootशोणित
FormNeuter, Instrumental, Singular
रुद्रवत्like Rudra
रुद्रवत्:
TypeIndeclinable
Rootरुद्रवत्
प्रत्यदृश्यतappeared, was seen
प्रत्यदृश्यत:
TypeVerb
Rootदृश् (दर्शन)
FormImperfect (लङ्), Third, Singular, Atmanepada

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena (Bhīma)
R
Rudra (Śiva)
G
gadā (mace)