Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Ulūpī–Citravāhinī Saṃvāda: Dhanaṃjaya-patana and Prāya-threat

ततो<भ्येत्य हयं वीरो यज्ञियं पार्थरक्षितम्‌ ग्राहयामास पुरुषैर्ठयशिक्षाविशारदै:,पार्थद्वारा सुरक्षित उस यज्ञसम्बन्धी अश्वके पास जाकर उस वीरने अश्वशिक्षाविशारद पुरुषोंद्वारा उसे पकड़वा लिया

tato 'bhyetya hayaṃ vīro yajñiyaṃ pārtharakṣitam | grāhayāmāsa puruṣair aśvaśikṣāviśāradaiḥ ||

Kemudian sang wira mendekati kuda korban suci yang dijaga oleh Arjuna, lalu menyuruh orang-orang yang mahir melatih dan mengendalikan kuda untuk menangkapnya—suatu tindakan yang menandakan cabaran langsung terhadap kewibawaan dan kesucian upacara Aśvamedha.

ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
FormAvyaya (ablatival adverb: 'from there/then')
अभ्येत्यhaving approached
अभ्येत्य:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-इ (धातु: इ)
FormAbsolutive (क्त्वा-प्रत्यय), 'having approached'
हयम्the horse
हयम्:
Karma
TypeNoun
Rootहय
FormMasculine, Accusative, Singular
वीरःthe hero/warrior
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
यज्ञियम्sacrificial, pertaining to the sacrifice
यज्ञियम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयज्ञिय
FormMasculine, Accusative, Singular (agreeing with हयम्)
पार्थरक्षितम्protected by Partha (Arjuna)
पार्थरक्षितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपार्थ-रक्षित
FormMasculine, Accusative, Singular (agreeing with हयम्); past passive participle रक्षित (from √रक्ष) with agent in compound
ग्राहयामासcaused (it) to be seized / had (it) caught
ग्राहयामास:
Karta
TypeVerb
Rootग्रह् (causative: ग्राहय)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada, 3rd person, Singular; causative sense
पुरुषैःby men
पुरुषैः:
Karana
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Instrumental, Plural
हयशिक्षाविशारदैःskilled in training horses
हयशिक्षाविशारदैः:
Karana
TypeAdjective
Rootहय-शिक्षा-विशारद
FormMasculine, Instrumental, Plural (agreeing with पुरुषैः)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pārtha (Arjuna)
Y
yajñiya haya (sacrificial horse)