Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Parīkṣit-janma-saṃkaṭa and Kuntī’s petition to Vāsudeva (परिक्षिज्जन्मसंकटं कुन्त्याः प्रार्थना च)

भृूज़ाराणि कटाहानि कलशान्‌ वर्धमानकान्‌ | बहूनि च विचित्राणि भाजनानि सहस्रश:

bhūzārāṇi kaṭāhāni kalaśān vardhamānakān | bahūni ca vicitrāṇi bhājanāni sahasraśaḥ ||

Vaiśampāyana berkata: “Kawah, periuk besar, tempayan, dan timbunan bejana yang melimpah—sesungguhnya, ribuan demi ribuan perkakas pelbagai jenis dengan pertukangan yang menakjubkan—muncul dengan banyaknya.” Dalam konteks upacara Aśvamedha, gambaran ini menegaskan tanggungjawab diraja: kekayaan harus dizahirkan sebagai bekalan yang teratur untuk korban, jamuan, dan pemberian yang murah hati, bukan untuk simpanan peribadi.

भृङ्गाराणिewer(s), water-jug(s)
भृङ्गाराणि:
Karma
TypeNoun
Rootभृङ्गार
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
कटाहानिcauldron(s), large pan(s)
कटाहानि:
Karma
TypeNoun
Rootकटाह
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
कलशान्pots, pitchers
कलशान्:
Karma
TypeNoun
Rootकलश
FormMasculine, Accusative, Plural
वर्धमानकान्bowls/cups (a kind of vessel called vardhamānaka)
वर्धमानकान्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्धमानक
FormMasculine, Accusative, Plural
बहूनिmany
बहूनि:
Karma
TypeAdjective
Rootबहु
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
विचित्राणिvariegated, diverse, wonderful
विचित्राणि:
Karma
TypeAdjective
Rootविचित्र
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
भाजनानिvessels, utensils
भाजनानि:
Karma
TypeNoun
Rootभाजन
FormNeuter, Nominative/Accusative, Plural
सहस्रशःby thousands, in thousands
सहस्रशः:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस्

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
bhājana (vessels/utensils)
K
kaṭāha (cauldron)
K
kalaśa (ritual pot/jar)
V
vardhamāna (abundant vessels/heaps)

Educational Q&A

The verse highlights that in a righteous royal sacrifice, prosperity is expressed as public provision—abundant, well-prepared resources meant for ritual, guests, and charitable distribution—reflecting dharma through generosity and responsible stewardship.

As Vaiśampāyana narrates the Aśvamedha-related proceedings, vast numbers of various vessels (cauldrons, jars, pots, etc.) appear/are made available, indicating large-scale preparation and abundance for the sacrificial rites and associated hospitality.