Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Kṛṣṇasya Dvārakā-praveśaḥ — Krishna’s Return to Dvārakā and the Raivataka Festival

स कम्मिंश्चित्‌ क्षुधाविष्टः फलभारसमन्वितम्‌ । बिल्व॑ ददर्श विप्रर्षिरारुरोह च त॑ तत:,शत्रुदमन! रास्तेमें एक स्थानमें उन्हें बड़े जोरकी भूख लगी। वहाँ पास ही फलोंके भारसे झुका हुआ एक बेलका वृक्ष दिखायी दिया। ब्रह्मर्षि उत्तंक उस वृक्षपर चढ़ गये और उस काले मृगचर्मको उन्होंने उसकी एक शाखामें बाँध दिया। फिर वे ब्राह्मणपुंगव उस समय वहाँ बेल तोड़-तोड़कर गिराने लगे

sa kammiṁścit kṣudhāviṣṭaḥ phalabhārasamanvitam | bilvaṁ dadarśa viprarṣir āruroha ca taṁ tataḥ |

Vaiśampāyana berkata: Di suatu tempat, disiksa oleh kelaparan, brahmarṣi itu melihat sebatang pokok bilva yang melentur kerana sarat buah. Lalu dia memanjat pokok itu, mengikat bungkusan kulit kijang hitam pada salah satu dahan, kemudian memetik dan menjatuhkan buah-buah bilva untuk meredakan keperluan lapar yang mendesak.

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कस्मिंश्चित्in some (place/occasion)
कस्मिंश्चित्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
क्षुधाby hunger
क्षुधा:
Karana
TypeNoun
Rootक्षुध्
FormFeminine, Instrumental, Singular
आविष्टःseized/afflicted
आविष्टः:
Karta
TypeVerb
Rootआ-विश्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
फलभारसमन्वितम्laden with the weight of fruits
फलभारसमन्वितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootफल-भार-समन्वित
FormMasculine/Neuter, Accusative, Singular
बिल्वम्a bilva tree
बिल्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootबिल्व
FormNeuter, Accusative, Singular
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
विप्रर्षिःthe brahmin-sage
विप्रर्षिः:
Karta
TypeNoun
Rootविप्र-ऋषि
FormMasculine, Nominative, Singular
आरुरोहclimbed
आरुरोह:
Kriya
TypeVerb
Rootआ-रुह्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that (tree/it)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
viprarṣi/brahmarṣi (Uttaṅka implied by context)
B
bilva tree
B
bilva fruits