Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Adhyāya 11 — Maṇḍala-vicāra and Ṣāḍguṇya-prayoga

Circle-of-Kings Analysis and the Six Policies

यन्मात्सर्यमयं भीम: करोति भृशदुःखित: । न तन्मनसि कर्तव्यमिति वाच्य: स पार्थिव:,'भीमसेन अत्यन्त दुखी होनेके कारण जो कभी ईर्ष्या प्रकट करते हैं, उसे वे मनमें न लावें। यह बात आप महाराजसे अवश्य कह दीजियेगा”

vaiśampāyana uvāca |

yan mātsaryamayaṃ bhīmaḥ karoti bhṛśaduḥkhitaḥ |

na tan manasi kartavyam iti vācyaḥ sa pārthivaḥ |

Vaiśampāyana berkata: “Apa jua rasa cemburu yang mungkin ditunjukkan Bhīma, yang ditimpa dukacita yang amat, janganlah raja menyimpannya di dalam hati. Itulah yang patut disampaikan kepada baginda.”

यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मात्सर्य-मयम्full of envy
मात्सर्य-मयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमात्सर्य (प्रातिपदिक) + मय (प्रत्ययान्त)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
करोतिdoes / makes
करोति:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent (Lat), Third, Singular, Parasmaipada
भृश-दुःखितःdeeply distressed
भृश-दुःखितः:
Karta
TypeAdjective
Rootभृश (अव्यय) + दुःखित (कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
मनसिin the mind
मनसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Locative, Singular
कर्तव्यम्to be done / should be done
कर्तव्यम्:
TypeVerbal adjective
Rootकृ + तव्यत् (कर्तव्य)
FormNeuter, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
वाच्यःto be told / should be addressed
वाच्यः:
TypeVerbal adjective
Rootवच् + य (वाच्य)
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थिवःthe king
पार्थिवः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīma (Bhīmasena)
P
pārthiva (the king)