Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Adhyāya 60: Dāna vs. Yajña—Royal Giving, Protection, and Karmic Share

“अहिंसाका फल है रूप और दीक्षाका फल है उत्तम कुलमें जन्म। फल-मूल खाकर रहनेवालोंको राज्य और पत्ता चबाकर तप करनेवालोंको स्वर्गलोककी प्राप्ति होती है ।।

payo-bhakṣo divaṃ yāti dānena draviṇādhikaḥ | guru-śuśrūṣayā vidyā nitya-śrāddhena santatiḥ ||

Vaiśampāyana berkata: “Sesiapa yang hidup dengan susu akan mencapai syurga; dengan memberi sedekah, seseorang menjadi lebih kaya harta. Dengan berkhidmat kepada guru dengan penuh bakti, seseorang memperoleh ilmu yang benar; dan dengan melaksanakan śrāddha untuk leluhur secara tetap, seseorang memperoleh zuriat.”

पयोभक्षःone who subsists on milk
पयोभक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootपयोभक्ष (पयस् + भक्ष)
FormMasculine, Nominative, Singular
दिवम्heaven
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव्
FormNeuter, Accusative, Singular
यातिgoes
याति:
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
दानेनby giving / through charity
दानेन:
Karana
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Instrumental, Singular
द्रविणाधिकःbecomes more wealthy / having greater wealth
द्रविणाधिकः:
Karta
TypeAdjective
Rootद्रविणाधिक (द्रविण + अधिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
गुरुशुश्रूषयाby service to the teacher
गुरुशुश्रूषया:
Karana
TypeNoun
Rootगुरुशुश्रूषा (गुरु + शुश्रूषा)
FormFeminine, Instrumental, Singular
विद्याknowledge
विद्या:
Karta
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Nominative, Singular
नित्यश्राद्धेनby daily śrāddha (regular ancestral rite)
नित्यश्राद्धेन:
Karana
TypeNoun
Rootनित्यश्राद्ध (नित्य + श्राद्ध)
FormNeuter, Instrumental, Singular
संततिःprogeny / offspring
संततिः:
Karta
TypeNoun
Rootसंतति
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
G
guru (teacher)
D
diva (heaven)
Ś
śrāddha (ancestral rite)

Educational Q&A

The verse presents a compact doctrine of karmic results: austerity through regulated living (here, subsisting on milk) is linked with heavenly attainment; generosity is said to expand one’s prosperity; humble service to one’s teacher yields learning; and regular performance of śrāddha supports continuity of the family line through progeny.

In Anuśāsana Parva’s instruction-focused setting, Vaiśampāyana reports a didactic statement listing the ‘fruits’ (phala) of specific dharmic practices—dietary restraint, charity, service to the guru, and daily śrāddha—framing them as practical ethical-religious disciplines with corresponding outcomes.