Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival

यश्न तं मानवे लोके संश्रयिष्यति केशवम्‌ | तस्य कीर्तिरजयश्रैव स्वर्गश्नैव भविष्यति

yaś ca taṁ mānave loke saṁśrayiṣyati keśavam | tasya kīrtir ajayaiva svargaś caiva bhaviṣyati | dharma eva paro hi syāt tasminn abhyarcite vibhau | sa hi devo mahātejāḥ prajāhita-cikīrṣayā ||

Sesiapa di dunia manusia yang bersandar pada Keśava akan memperoleh kemasyhuran yang tidak luntur dan mencapai syurga. Kerana apabila Tuhan Yang Maha Berkuasa itu dipuja dengan sewajarnya, dharma menjadi yang tertinggi dan teguh berdiri. Dialah dewa yang bersinar dengan keagungan, bertindak demi kebajikan semua makhluk.

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एनम्him (this one)
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
मानवेin the human
मानवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Locative, Singular
लोकेworld
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
संश्रयिष्यतिwill take refuge in
संश्रयिष्यति:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-श्रि (श्रि)
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular
केशवम्Keshava (Krishna)
केशवम्:
Karma
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Accusative, Singular
तस्यof him
तस्य:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कीर्तिःfame
कीर्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootकीर्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
अजयाby the unborn / by Aja (uncertain reading)
अजया:
Karana
TypeAdjective
Rootअजया (अज + या?)
FormFeminine, Instrumental, Singular
श्रियाwith prosperity/splendour
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Locative, Singular
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
एवalone/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
परःsupreme
परः:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Nominative, Singular
हिfor/indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
स्यात्would be / should be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (Liṅ), 3rd, Singular
तस्मिन्in him
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
अभ्यर्चितेwhen (he is) worshipped
अभ्यर्चिते:
Adhikarana
TypeParticiple
Rootअभि-र्च्
FormPast Passive Participle, Masculine/Neuter, Locative, Singular
विभौin the mighty Lord
विभौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविभु
FormMasculine, Locative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
देवःgod
देवः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
महातेजाःof great splendour
महातेजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातेजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रजाहितचिकीर्षयाwith the desire to do good to creatures
प्रजाहितचिकीर्षया:
Karana
TypeNoun
Rootप्रजा-हित-चिकीर्षा
FormFeminine, Instrumental, Singular

ईश्वर उवाच

K
Keśava (Śrī Kṛṣṇa/Vāsudeva)
Ī
Īśvara (speaker)

Educational Q&A

Taking refuge in Keśava and worshipping the all-powerful Lord establishes dharma as the highest good; such devotion yields enduring renown and the merit leading to heaven.

Īśvara speaks in praise of Keśava, declaring the fruits of seeking his shelter and worship—ethical elevation (dharma’s supremacy) and auspicious results (kīrti and svarga).