Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Kīṭopākhyāna: Prajā-pālana as Kṣatra-vrata and the Attainment of Brāhmaṇya

न हातः सदृशं किंचिदिह लोके परत्र च । यत्‌ सर्वेष्विह भूतेषु दया कौरवनन्दन,कौरवनन्दन! इस लोक और परलोकमें इसके समान दूसरा कोई पुण्यकार्य नहीं है कि इस जगतमें समस्त प्राणियोंपर दया की जाय

na hātaḥ sadṛśaṃ kiñcid iha loke paratra ca | yat sarveṣv iha bhūteṣu dayā kauravanandana ||

Bhīṣma berkata: “Wahai kebanggaan keturunan Kuru, di dunia ini dan di alam sana tiada sesuatu yang sebanding dengan ini: menaruh belas kasihan kepada semua makhluk bernyawa di sini. Tiada amalan kebajikan yang menyamai kebaikan sejagat itu.”

not
:
TypeIndeclinable
Root
हातःa killing; slaying
हातः:
Karta
TypeNoun
Rootहात
FormMasculine, Nominative, Singular
सदृशम्similar; equal
सदृशम्:
TypeAdjective
Rootसदृश
FormNeuter, Accusative, Singular
किंचित्anything; something
किंचित्:
TypeIndeclinable
Rootकिंचित्
इहhere; in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
परत्रthere; in the other world
परत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपरत्र
and
:
TypeIndeclinable
Root
यत्which; that (relative)
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
इहhere; in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
भूतेषुin beings; among creatures
भूतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Locative, Plural
दयाcompassion; mercy
दया:
Karta
TypeNoun
Rootदया
FormFeminine, Nominative, Singular
कौरव-नन्दनO son/delight of the Kauravas
कौरव-नन्दन:
TypeNoun
Rootकौरवनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
K
Kauravanandana (address to Yudhiṣṭhira)

Educational Q&A

Universal compassion (dayā toward all beings) is presented as the highest puṇya—unsurpassed in value both in this life and in the hereafter—because it directly sustains dharma and restrains harm.

In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma continues advising the Kuru king (addressed as Kauravanandana, i.e., Yudhiṣṭhira), emphasizing that no religious merit equals compassion toward all creatures.