Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

आचारप्रशंसा

Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity

शान्तिहोमांश्व॒ कुर्वीत सावित्राणि च धारयेत्‌ । निषण्णश्नापि खादेत न तु गच्छन्‌ कदाचन

śānti-homāṁś ca kurvīta sāvitrāṇi ca dhārayet | niṣaṇṇaś cāpi khādet na tu gacchan kadācana ||

Bhishma berkata: Hendaklah ia melakukan upacara pendamaian (śānti-homa) dan terus memelihara doa-doa Savitrī—Gāyatrī serta bacaan yang berkaitan. Bahkan ketika makan pun, hendaklah ia makan hanya dalam keadaan duduk; jangan sekali-kali makan sambil berjalan. Ajaran ini menempatkan disiplin harian sebagai suatu bentuk dharma—menyucikan hidup melalui keteguhan ritual dan pengekangan diri yang sedar dalam perbuatan biasa seperti mengambil makanan.

शान्तिहोमान्peace-offerings (śānti-homas)
शान्तिहोमान्:
Karma
TypeNoun
Rootशान्तिहोम
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
कुर्वीतshould perform
कुर्वीत:
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
सावित्राणिSāvitra (Gāyatrī-related) [mantras/rites]
सावित्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootसावित्र
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
धारयेत्should hold/maintain; should practice/recite
धारयेत्:
TypeVerb
Rootधृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
निषण्णःhaving sat down; seated
निषण्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootनि-षद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
खादेत्should eat
खादेत्:
TypeVerb
Rootखाद्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
गच्छन्going; while walking
गच्छन्:
Karta
TypeAdjective
Rootगम्
FormMasculine, Nominative, Singular
कदाचनever; at any time
कदाचन:
TypeIndeclinable
Rootकदाचन

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Ś
śānti-homa
S
Sāvitrī (Gāyatrī)

Educational Q&A

Maintain ritual and moral discipline: perform pacificatory offerings and sustain Savitrī (Gāyatrī) recitation, and practice mindful restraint in daily habits—symbolized by eating only while seated, never while walking.

In Bhīṣma’s dharma-instructions (Anuśāsana Parva), he lays down practical rules of conduct and observance, linking Vedic practice (śānti-homa, sāvitrī-japa) with everyday etiquette to cultivate steadiness and purity.