आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
ये पृथिव्यां समुद्भूता राजानो युद्ध दुर्मदा: । महात्मानो यदूनां च ये जाता विपुले कुले,राजन! इस प्रकार तुम्हें देवताओं, असुरों, गन्धर्वों, अप्सराओं तथा राक्षसोंके अंशोंका अवतरण बताया गया। युद्धमें उन््मत्त रहनेवाले जो-जो राजा इस पृथ्वीपर उत्पन्न हुए थे और जो-जो महात्मा क्षत्रिय यादवोंके विशाल कुलमें प्रकट हुए थे, वे ब्राह्मण, क्षत्रिय अथवा वैश्य जो भी रहे हैं, उन सबके स्वरूपका परिचय मैंने तुम्हें दे दिया है। मनुष्यको चाहिये कि वह दोष-दृष्टिका त्याग करके इस अंशावतरणके प्रसंगको सुने। यह धन, यश, पुत्र, आयु तथा विजयकी प्राप्ति करानेवाला है
vaiśampāyana uvāca | ye pṛthivyāṃ samudbhūtā rājāno yuddha-durmadāḥ | mahātmāno yadūnāṃ ca ye jātā vipule kule |
Vaiśampāyana berkata: “Raja-raja yang muncul di bumi, mabuk oleh kegilaan perang, dan para pahlawan berhati besar yang lahir dalam keturunan Yadu yang luas—tentang semua mereka itu telah aku jelaskan hakikat dan asal-usulnya. Hendaklah seseorang mendengar kisah penjelmaan bahagian ini tanpa mencari-cari kesalahan; ia membawa kekayaan, kemasyhuran, zuriat, umur panjang, dan kemenangan.”
वैशम्पायन उवाच
Hear the account of divine ‘partial incarnations’ and royal lineages without a fault-finding mindset; such receptive listening is presented as spiritually and socially beneficial, yielding auspicious results like prosperity, fame, progeny, longevity, and victory.
Vaiśampāyana concludes a section describing how various beings on earth—especially war-proud kings and great-souled Yādava kṣatriyas—are connected to divine and semi-divine origins, and he adds a phalaśruti encouraging the listener to hear the episode with a pure attitude.