Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

Droṇotpattiḥ and Dhanurveda-Prāpti

Origin of Droṇa and Acquisition of Martial Science

पृष्ठतो$नुगमिष्यामि समेषु विषमेषु च । त्वामहं नरशार्दूल गच्छन्तमनिवर्तितुम्‌,नरश्रेष्ठ आप जहाँ कभी न लौटनेके लिये गये हैं, वहाँका मार्ग समतल हो या विषम, मैं आपके पीछे-पीछे अवश्य चली चलूँगी

pṛṣṭhato'nugamiṣyāmi sameṣu viṣameṣu ca | tvām ahaṃ naraśārdūla gacchantam anivartitum ||

Vaiśampāyana berkata: “Aku akan mengikut di belakangmu—sama ada jalan itu rata atau sukar. Wahai harimau di antara manusia, ketika engkau melangkah pergi tanpa berpaling kembali, aku juga akan menyusulmu.”

पृष्ठतःfrom behind, behind
पृष्ठतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त)
अनुगमिष्यामिI will follow
अनुगमिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (धातु) उपसर्ग: अनु
Formलृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन
समेषुon level (places/paths)
समेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, सप्तमी, बहुवचन
विषमेषुon uneven (places/paths)
विषमेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविषम (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, सप्तमी, बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formअव्यय
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
नरशार्दूलO tiger among men
नरशार्दूल:
TypeNoun
Rootनरशार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
गच्छन्तम्going, as you go
गच्छन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनिवर्तितुम्not to return/turn back
अनिवर्तितुम्:
Karma
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (धातु) उपसर्ग: नि, नञ्-पूर्वक: अ- (निवर्तितुम् = to turn back; अनिवर्तितुम् = not to turn back)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (इन्फिनिटिव), नञर्थक-निषेध

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

Steadfast loyalty and moral resolve: the speaker vows to accompany the addressed hero through ease and hardship alike, emphasizing commitment that does not retreat when circumstances become difficult.

A vow of following is declared: the speaker states that they will go behind the addressed ‘tiger among men’ on whatever path he takes—smooth or rough—insisting on accompanying him as he proceeds without turning back.