Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Yati-Āśrama: Bhikṣā-vidhi, Īśvara-dhyāna, and Prāyaścitta

Mahādeva as Non-dual Brahman

यद् ब्रह्म परमं ज्योतिः प्रतिष्ठाक्षरमद्वयम् / यो ऽन्तरात्र परं ब्रह्म स विज्ञेयो महेश्वरः

yad brahma paramaṃ jyotiḥ pratiṣṭhākṣaramadvayam / yo 'ntarātra paraṃ brahma sa vijñeyo maheśvaraḥ

Brahman itu ialah Cahaya Tertinggi—landasan muktamad, tidak binasa dan tidak berdua. Dia yang sebagai Ātman batin adalah Brahman Tertinggi itu sendiri: Dialah yang harus dikenali sebagai Mahēśvara.

yatthat which
yat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); relative pronoun (यत्-शब्द)
brahmaBrahman
brahma:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन)
paramamsupreme
paramam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); adjective qualifying brahma/jyotiḥ
jyotiḥlight, radiance
jyotiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjyotis (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन)
pratiṣṭhāfoundation, support
pratiṣṭhā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpratiṣṭhā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); used appositionally
akṣaramimperishable
akṣaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootakṣara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); adjective (imperishable)
advayamnon-dual
advayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-dvaya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); adjective (non-dual)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); relative pronoun
antarātrawithin, inwardly
antarātra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootantarātra (अव्यय/प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय); adverbial (क्रियाविशेषण) sense: 'within/inside' (contextual)
paramamsupreme
paramam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2/द्वितीया) Singular (एकवचन); adjective qualifying brahma
brahmaBrahman
brahma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2/द्वितीया) Singular (एकवचन)
saḥhe/that
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); demonstrative pronoun
vijñeyaḥis to be known
vijñeyaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√jñā (धातु) + ya (कृत् प्रत्यय)
FormKridanta: future passive participle/gerundive (तव्यत्/य-प्रत्ययार्थक), Masculine (पुंलिङ्ग) Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); predicate adjective: 'to be known'
maheśvaraḥMaheshvara (Great Lord)
maheśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + īśvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1/प्रथमा) Singular (एकवचन); compound: mahā(=great) + īśvara(=lord)

Lord Kurma (Vishnu) teaching in the Ishvara Gita style

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

B
Brahman
J
Jyotiḥ (Supreme Light)
A
Antarātman (Inner Self)
M
Maheshvara

FAQs

It identifies the antarātman (inner Self) with the Supreme Brahman itself—imperishable, non-dual, and self-luminous as the “supreme Light.”

The verse implies inward contemplation (antar-dhyāna) on the indwelling Self as Brahman—an Advaita-aligned realization that supports the Kurma Purana’s Yoga teaching where meditation culminates in knowing the one imperishable reality.

By calling the non-dual Brahman (the inner Self) “Maheshvara,” the text presents a synthesis where the supreme reality taught by Lord Kurma is not sectarian—Shiva (Maheshvara) is affirmed as that very Brahman.