Previous Verse
Next Verse

Shloka 85

Brahmā’s Lotus-Birth, the Sealing of the Cosmic Womb, and the Epiphany of Parameśvara

Hari–Hara Samanvaya

भवान् विद्यात्मिका शक्तिः शक्तिमानहमीश्वरः / यो ऽहं सुनिष्कलो देवः सो ऽपि नारायणः परः

bhavān vidyātmikā śaktiḥ śaktimānahamīśvaraḥ / yo 'haṃ suniṣkalo devaḥ so 'pi nārāyaṇaḥ paraḥ

Engkaulah Śakti yang hakikatnya ialah vidyā, pengetahuan suci; akulah Īśvara, pemilik Śakti itu. Dan Dewa yang adalah aku—tanpa bahagian, tanpa perpecahan—Dialah juga Nārāyaṇa Yang Tertinggi.

bhavānyou (hon.)
bhavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक)
FormPronoun of respect (भवत्), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
vidyātmikāknowledge-essenced
vidyātmikā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvidyā + ātmikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); samāsa: vidyā-ātmikā (whose essence is knowledge) qualifying śaktiḥ
śaktiḥpower/energy
śaktiḥ:
Pradhāna-vākya-predicative (विधेय/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
śaktimānpossessing power
śaktimān:
Pradhāna-vākya-predicative (विधेय/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootśakti (प्रातिपदिक) + matup (मत्वर्थीय प्रत्यय)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); possessive adjective (मत्वर्थ)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (अस्मद्), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
īśvaraḥLord
īśvaraḥ:
Pradhāna-vākya-predicative (विधेय/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormRelative pronoun (यद्-शब्द), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (अस्मद्), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
suniṣkalaḥcompletely partless/without divisions
suniṣkalaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + niṣkala (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); adjective qualifying devaḥ
devaḥgod/deity
devaḥ:
Pradhāna-vākya-predicative (विधेय/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
saḥhe/that (one)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (तद्), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
apialso/even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormAvyaya; particle (निपात) meaning ‘also/even’
nārāyaṇaḥNārāyaṇa
nārāyaṇaḥ:
Pradhāna-vākya-predicative (विधेय/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootnārāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
paraḥsupreme
paraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); adjective qualifying nārāyaṇaḥ

Lord Kurma (Vishnu) teaching in the Īśvara-gītā context

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

S
Shakti
V
Vidyā
I
Ishvara
N
Narayana

FAQs

It identifies the highest reality as the “suniṣkala” (partless, undivided) Deva—beyond fragmentation—named here as the Supreme Nārāyaṇa, implying a single non-dual ground that is not limited by parts or attributes.

The verse supports a contemplative approach central to the Īśvara-gītā: meditation on the partless Lord (suniṣkala īśvara) while understanding Śakti as vidyā (spiritual knowledge). This aligns with Pāśupata-oriented discipline where right knowledge (vidyā) and devotion to Īśvara converge.

By speaking in Īśvara-Śakti terms yet concluding with “that very one is Supreme Nārāyaṇa,” it presents a synthesis: the Lord described in Śaiva metaphysics (Īśvara with Śakti) is not different from Nārāyaṇa, expressing a Shaiva–Vaishnava unity within the Kurma Purana.