Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 101

Dakṣa’s Progeny, Nṛsiṃha–Varāha Avatāras, and Andhaka’s Defeat

Hari–Hara–Śakti Synthesis

गोवध्येयं द्विजश्रेष्ठ यावत् तव शरीरगा / तावत् ते ऽन्नं न भोक्तव्यं गच्छामो वयमेव हि

govadhyeyaṃ dvijaśreṣṭha yāvat tava śarīragā / tāvat te 'nnaṃ na bhoktavyaṃ gacchāmo vayameva hi

Wahai yang terbaik antara kaum dwija, selagi dosa penyembelihan lembu masih melekat dalam tubuhmu, engkau tidak wajar menjamah makanan. Sesungguhnya, kamilah yang akan beredar (meninggalkanmu).

गोवध्येयम्(this) cow-slaughter (act)
गोवध्येयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो-वध्य (प्रातिपदिक) + -इय (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; तद्धितान्त (इय) — ‘fit/connected with cow-slaughter’
द्विजश्रेष्ठO best of the twice-born
द्विजश्रेष्ठ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
यावत्as long as
यावत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक-परिमाण/कालवाचक (correlative: ‘as long as/so long as’)
तवof you/your
तव:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive), एकवचन
शरीरगाsituated in (your) body
शरीरगा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशरीर-ग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; विशेषण — ‘in the body’
तावत्so long
तावत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय; तावत्-यावत् सहसंबन्ध (correlative: ‘so long/that long’)
तेfor you/to you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/dative), एकवचन
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
not
:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
भोक्तव्यम्should be eaten
भोक्तव्यम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) + तव्यत् (कृत्)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-भाव (gerundive: ‘to be eaten/should be eaten’)
गच्छामःwe go
गच्छामः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन; परस्मैपद
वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/nominative), बहुवचन
एवindeed/only
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
हिfor/indeed
हि:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/खल्वर्थ (for/indeed)

Sages/holy guests (ṛṣis) addressing a Brahmin (dvija)

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhayanaka

D
Dvija (Brahmin)
G
Go (Cow)

FAQs

Indirectly: it emphasizes ethical purity (ahimsa) and inner cleanliness as prerequisites for dharmic and spiritual life, which supports the pursuit of Self-knowledge in the Purana’s broader teaching.

No direct meditation technique is taught; the verse stresses yama-like restraints—especially ahimsa and purity—presented as foundational disciplines that precede higher yogic practice.

It does not explicitly mention Shiva–Vishnu unity; instead it reflects the shared dharmic ground upheld across Shaiva and Vaishnava traditions in the Kurma Purana—non-violence, purity, and expiation.