Shloka 164

ऐश्वर्यवर्त्मनिलया विरक्ता गरुडासना / जयन्ती हृद्गुहा रम्या गह्विरेष्ठा गणाग्रणीः

aiśvaryavartmanilayā viraktā garuḍāsanā / jayantī hṛdguhā ramyā gahvireṣṭhā gaṇāgraṇīḥ

Dia bersemayam pada jalan ketuhanan dan kedaulatan (aiśvarya), namun diri-Nya tetap lepas-ikatan; Dia bersemayam di atas Garuḍa. Dia ialah Jayantī—yang sentiasa menang; gua rahsia di dalam hati; Yang Indah; yang paling utama antara hakikat yang dalam dan tersembunyi; serta pemimpin terdepan bagi bala tentera ilahi.

ऐश्वर्य-वर्त्म-निलयाabode on the path of sovereignty
ऐश्वर्य-वर्त्म-निलया:
Karta (कर्ता/Subject—नाम)
TypeNoun
Rootऐश्वर्य (प्रातिपदिक) + वर्त्मन् (प्रातिपदिक) + निलय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (abode on the path of sovereignty/prosperity)
विरक्ताdetached, dispassionate
विरक्ता:
Karta (कर्ता/Subject—नामविशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-रक्त (कृदन्त, √रञ्ज्/√रज्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) (detached/dispassionate)
गरुड-आसनाshe whose seat is Garuḍa
गरुड-आसना:
Karta (कर्ता/Subject—नाम)
TypeNoun
Rootगरुड (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (having Garuḍa as seat / seated on Garuḍa)
जयन्तीJayantī (name)
जयन्ती:
Karta (कर्ता/Subject—नाम)
TypeNoun
Rootजयन्ती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (fem. nom. sg.)
हृत्-गुहाcave of the heart
हृत्-गुहा:
Karta (कर्ता/Subject—नाम)
TypeNoun
Rootहृत्/हृद् (प्रातिपदिक) + गुहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (cave of the heart)
रम्याlovely
रम्या:
Karta (कर्ता/Subject—नामविशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (lovely)
गह्विर-इष्ठाdeeply cherished
गह्विर-इष्ठा:
Karta (कर्ता/Subject—नामविशेषण)
TypeAdjective
Rootगह्वर/गह्विर (प्रातिपदिक) + इष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (deep and most desired/beloved)
गण-अग्रणीःleader of the hosts
गण-अग्रणीः:
Karta (कर्ता/Subject—नाम)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक) + अग्रणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (leader of hosts)

Lord Kurma (Vishnu) instructing in the Ishvara Gita context (Devi-stuti/epithets as part of the teaching)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

L
Lord Kurma (Vishnu)
D
Devi (Shakti)
G
Garuḍa
G
Gaṇas

FAQs

By calling the Goddess “hṛdguhā,” it points to the Supreme Reality as inwardly realized—present as the deepest, hidden ground within the heart, known through inner contemplation rather than external grasping.

The emphasis on dispassion (viraktā) and the heart-cave (hṛdguhā) aligns with meditative inwardness in the Kurma Purana’s yoga-ethos: cultivate vairāgya, withdraw attention into the heart, and contemplate the profound (gahvira) divine presence.

Though using Vaishnava imagery (Garuḍa), the verse praises the one Shakti who also leads the gaṇas—bridging Vaishnava and Shaiva worlds and reflecting the Kurma Purana’s non-sectarian unity of divine principles.