Adhyaya 39

Verse 1

लक्ष्म्युपाख्यानवर्णनम् नारद उवाच श्रीमूलप्रकृतेर्देव्या गायत्र्यास्तु निराकृतेः । सावित्रीयमसंवादे श्रुतं वै निर्मलं यशः

Narasi Lakshmi. Narada berkata: 'Dalam dialog antara Savitri dan Yama, saya telah mendengar kemuliaan murni Dewi Gayatri yang tidak berwujud, Mula Prakriti Yang Utama.'

Verse 2

तद्‌गुणोत्कीर्तनं सत्यं मङ्‌गलानां च मङ्‌गलम् । अधुना श्रोतुमिच्छामि लक्ष्म्युपाख्यानमीश्वर

'Memuji sifat-sifat-Nya sememangnya kebenaran sejati dan yang paling diberkati daripada segala perkara yang membawa berkat. Sekarang, wahai Tuhan, saya ingin mendengar narasi Dewi Lakshmi.'

Verse 3

केनादौ पूजिता सापि किंभूता केन वा पुरा । तद्‌गुणोत्कीर्तनं मह्यं वद वेदविदांवर

'O yang terbaik di antara para pengetahu Veda, oleh siapakah dia (Lakshmi) pertama kali dipuja? Apakah hakikat sebenarnya, dan oleh siapakah dia dipuji pada zaman purba? Jelaskanlah kemuliaannya kepadaku.'

Verse 4

श्रीनारायण उवाच सृष्टेरादौ पुरा ब्रह्मन् कृष्णस्य परमात्मनः । देवी वामांससम्भूता बभूव रासमण्डले

Sri Narayana berkata: 'Pada zaman purba, di awal penciptaan, O Brahman, Dewi itu muncul dari bahu kiri Krishna, Roh Agung, dalam Rasa-mandala yang suci.'

Verse 5

अतीव सुन्दरी श्यामा न्यग्रोधपरिमण्डिता । यथा द्वादशवर्षीया शश्वत्सुस्थिरयौवना

'Dia sangat cantik, berkulit gelap (Shyama), dengan susuk tubuh yang sempurna seperti pohon beringin. Dia kelihatan seperti gadis berusia dua belas tahun, dikurniakan keremajaan yang kekal dan stabil.'

Verse 6

श्वेतचम्पकवर्णाभा सुखदृश्या मनोहरा । शरत्पार्वणकोटीन्दुप्रभाप्रच्छादनानना

Kulitnya bagaikan bunga Cempaka putih, menyenangkan untuk dipandang, dan menawan hati. Cahaya wajah-Nya mengatasi kecemerlangan sepuluh juta bulan purnama musim luruh.

Verse 7

शरन्मध्याह्नपद्मानां शोभामोचनलोचना । सा देवी द्विविधा भूता सह सर्वेश्वरेच्छया

Mata-Nya melampaui keindahan teratai yang mekar di tengah hari musim luruh. Dengan kehendak Tuhan Yang Maha Esa, Dewi itu membahagikan diri-Nya kepada dua rupa.

Verse 8

स्वीयरूपेण वर्णेन तेजसा वयसा त्विषा । यशसा वाससा कृत्या भूषणेन गुणेन च

Kedua-dua rupa itu adalah serupa dalam sifat semula jadi, warna kulit, kecemerlangan, usia, kilauan, kemuliaan, pakaian, tindakan, perhiasan, dan kualiti mereka.

Verse 9

स्मितेन वीक्षणेनैव प्रेम्णा वानुनयेन च । तद्वामांसान्महालक्ष्मीर्दक्षिणासांच्च राधिका

Mereka serupa dalam senyuman, pandangan, cinta, dan tingkah laku yang manis. Dari bahu kiri Dewi Agung itu muncul Mahalakshmi, dan dari bahu kanan muncul Radhika.

Verse 10

राधाऽऽदौ वरयामास द्विभुजञ्च परात्परम् । महालक्ष्मीश्च तत्पश्चाच्चकमे कमनीयकम्

Pertama, Radha memilih Tuhan Yang Maha Esa yang berlengan dua (Krishna) sebagai pasangan-Nya. Selepas itu, Mahalakshmi menginginkan Tuhan yang mempesonakan itu.

Verse 11

कृष्णस्तद्‌गौरवेणैव द्विधारूपो बभूव ह । दक्षिणांसश्च द्विभुजो वामांसश्च चतुर्भुजः

Kerana menghormati perasaan Lakshmi, Tuhan Krishna membahagikan Diri-Nya kepada dua rupa. Dari sisi kanan-Nya Baginda kekal sebagai Tuhan berlengan dua, dan dari sisi kiri-Nya Baginda menjadi Tuhan berlengan empat (Narayana).

Verse 12

चतुर्भुजाय द्विभुजो महालक्ष्मीं ददौ पुरा । लक्ष्यते दृश्यते विश्वं स्निग्धदृष्ट्या ययानिशम्

Pada zaman dahulu, Tuhan berlengan dua memberikan Mahalakshmi kepada Tuhan berlengan empat. Melalui pandangan-Nya yang penuh kasih dan menenangkan, seluruh alam semesta diperhatikan dan dipelihara secara berterusan.

Verse 13

देवीभूता च महती महालक्ष्मीश्च सा स्मृता । राधाकान्तश्च द्विभुजो लक्ष्मीकान्तश्चतुर्भुजः

Dewi agung yang menjelma itu diingati sebagai Mahalakshmi. Tuhan kepada Radha berlengan dua, manakala Tuhan kepada Lakshmi berlengan empat.

Verse 14

शुद्धसत्त्वस्वरूपा च गोपैर्गोपीभिरावृता । चतुर्भुजश्च वैकुण्ठं प्रययौ पद्मया सह

Radha, penjelmaan Sattva (kebaikan) murni, kekal dikelilingi oleh para Gopa dan Gopi. Sementara itu, Tuhan berlengan empat berangkat ke Vaikuntha bersama Padma (Lakshmi).

Verse 15

सर्वांशेन समौ तौ द्वौ कृष्णनारायणौ परौ । महालक्ष्मीश्च योगेन नानारूपा बभूव सा

Kedua-dua Krishna dan Narayana adalah Tertinggi dan benar-benar setara dalam semua bahagian dan aspek. Mahalakshmi, melalui kuasa yoganya, menjelma ke dalam pelbagai rupa yang berbeza.

Verse 16

वैकुण्ठे च महालक्ष्मीः परिपूर्णतमा रमा । शुद्धसत्त्वस्वरूपा च सर्वसौभाग्यसंयुता

Di Vaikuntha, Baginda ialah Mahalakshmi, Dewi Rama yang paling sempurna dan lengkap (Paripurnatama). Baginda adalah penjelmaan Sattva murni dan dikurniakan segala keberuntungan dan kemakmuran.

Verse 17

प्रेम्णा सा च प्रधाना च सर्वासु रमणीषु च । स्वर्गेषु स्वर्गलक्ष्मीश्च शक्रसम्पत्स्वरूपिणी

Melalui cinta-Nya, Baginda adalah yang utama di antara semua wanita cantik. Di planet-planet syurga, Baginda menjelma sebagai Svarga-Lakshmi, penjelmaan kekayaan dan kemewahan Indra.

Verse 18

पाताले नागलक्ष्मीश्च राजलक्ष्मीश्च राजसु । गृहलक्ष्मीर्गृहेष्वेव गृहिणां च कलांशतः

Di dunia bawah (Patala), Baginda ialah Naga-Lakshmi. Di antara para raja, Baginda ialah Raja-Lakshmi. Melalui pengembangan separa-Nya, Baginda bersemayam di rumah-rumah tangga sebagai Griha-Lakshmi.

Verse 19

सम्पत्स्वरूपा गृहिणां सर्वमङ्‌गलमङ्‌गला । गवां प्रसूतिः सुरभिर्दक्षिणा यज्ञकामिनी

Baginda adalah rupa kekayaan bagi para isi rumah dan yang paling bertuah daripada segala perkara yang bertuah. Baginda ialah Surabhi, ibu kepada para lembu, dan Dakshina, permaisuri tercinta kepada Yajna (pengorbanan).

Verse 20

क्षीरोदसिन्धुकन्या सा श्रीरूपा पद्मिनीषु च । शोभास्वरूपा चन्द्रे च सूर्यमण्डलमण्डिता

Baginda adalah puteri kepada Lautan Susu. Baginda bersemayam sebagai keindahan (Shri) dalam bunga teratai, sebagai kemegahan yang bersinar di bulan, dan sebagai aura bercahaya yang menghiasi cakera suria.

Verse 21

विभूषणेषु रत्‍नेषु फलेषु च जलेषु च । नृपेषु नृपपत्‍नीषु दिव्यस्त्रीषु गृहेषु च

Beliau hadir dalam perhiasan, permata berharga, buah-buahan, dan air. Beliau bersemayam dalam raja, ratu, wanita syurga, dan di dalam rumah.

Verse 22

सर्वसस्येषु वस्त्रेषु स्थानेषु संस्कृतेषु च । प्रतिमासु च देवानां मङ्‌गलेषु घटेषु च

Beliau wujud dalam semua tanaman, dalam pakaian, di tempat-tempat yang disucikan, dalam arca suci (murti) para dewa, dan dalam kendi keberuntungan (Mangala Ghata).

Verse 23

माणिक्येषु च मुक्तासु माल्येषु च मनोहरा । मणीन्द्रेषु च हीरेषु क्षीरेषु चन्दनेषु च

Dewi yang menawan hadir dalam delima, mutiara, kalungan bunga yang indah, permata terbaik, berlian, susu, dan pes cendana.

Verse 24

वृक्षशाखासु रम्यासु नवमेघेषु वस्तुषु । वैकुण्ठे पूजिता साऽऽदौ देवी नारायणेन च

Beliau hadir dalam dahan pokok yang indah, dalam awan hujan yang baru terbentuk, dan dalam semua perkara yang baik. Pada mulanya, Dewi ini pertama kali dipuja di Vaikuntha oleh Tuhan Narayana.

Verse 25

द्वितीये ब्रह्मणा भक्त्या तृतीये शङ्‌करेण च । विष्णुना पूजिता सा च क्षीरोदे भारते मुने

Wahai Pendeta! Beliau dipuja kedua oleh Brahma dengan penuh pengabdian, dan ketiga oleh Shankara (Shiva). Beliau kemudiannya dipuja oleh Vishnu di Lautan Susu dan di tanah Bharata.

Verse 26

स्वायम्भुवेन मनुना मानवेन्द्रेश्च सर्वतः । ऋषीन्द्रैश्च मुनीन्द्रैश्च सद्‌भिश्च गृहिभिर्भवे

Di dunia ini, Beliau dipuja oleh Svayambhuva Manu, oleh raja-raja besar di kalangan manusia di mana-mana, oleh para Rishi dan Muni yang terkemuka, oleh orang-orang yang soleh, dan oleh para penghuni rumah.

Verse 27

गन्धर्वैश्चैव नागाद्यैः पातालेषु च पूजिता । शुक्लाष्टम्यां भाद्रपदे कृता पूजा च ब्रह्मणा

Beliau dipuja oleh para Gandharva, Naga, dan lain-lain di dunia bawah (Patala). Dewa Brahma melakukan pemujaan khas kepada-Nya pada hari kelapan fasa terang (Shukla Ashtami) dalam bulan Bhadrapada.

Verse 28

भक्त्या च पक्षपर्यन्तं त्रिषु लोकेषु नारद । चैत्रे पौषे च भाद्रे च पुण्ये मङ्‌गलवासरे

Wahai Narada! Pemujaan-Nya dilakukan dengan penuh pengabdian selama dua minggu penuh di tiga dunia, terutamanya semasa bulan Chaitra, Pausha, dan Bhadrapada, pada hari Selasa yang suci.

Verse 29

विष्णुना पूजिता सा च त्रिषु लोकेषु भक्तितः । वर्षान्ते पौषसङ्‌क्रान्त्यां माध्यामावाह्य मङ्‌गले

Beliau dipuja dengan penuh pengabdian oleh Vishnu di tiga dunia. Pada akhir tahun, pada Pausha Sankranti, dan semasa bulan Magha, Beliau diseru untuk keberuntungan.

Verse 30

मनुस्तां पूजयामास सा भूता भुवनत्रये । पूजिता सा महेन्द्रेण मङ्‌गलेनैव मङ्‌गला

Manu memuja-Nya, dan dengan itu pemujaan-Nya menjadi mantap di tiga dunia. Dewi yang maha-manggala (penuh keberuntungan) juga dipuja oleh Mahendra (Indra) dan oleh planet Mangala (Marikh).

Verse 31

केदारेणैव नीलेन सुबलेन नलेन च । ध्रुवेणोत्तानपादेन शक्रेण बलिना तथा

Baginda dipuja oleh raja-raja dan para penganut seperti Kedara, Nila, Subala, Nala, Dhruva, Uttanapada, Shakra (Indra), dan Raja Bali.

Verse 32

कश्यपेन च दक्षेण कर्दमेन विवस्वता । प्रियव्रतेन चन्द्रेण कुबेरेणैव वायुना

Baginda juga dipuja oleh para Prajapati Kashyapa, Daksha, dan Kardama; oleh Vivasvan (dewa Matahari), Raja Priyavrata, Chandra (dewa Bulan), Kubera (dewa kekayaan), dan Vayu (dewa Angin).

Verse 33

यमेन वह्निना चैव वरुणेनैव पूजिता । एवं सर्वत्र सर्वेषु पूजिता वन्दिता सदा । सर्वेश्वर्याधिदेवी सा सर्वसम्पत्स्वरूपिणी

Baginda dipuja oleh Yama, Agni (Vahni), dan Varuna. Dengan cara ini, Baginda sentiasa dipuja dan dihormati di mana-mana dan oleh sesiapa sahaja. Baginda adalah Dewi yang memerintah segala kedaulatan dan penjelmaan segala kekayaan dan kemakmuran.

Verse 39

ति श्रीमद्देवीभागवते महापुराणेऽष्टादशसाहस्र्यां संहितायां नवमस्कन्धे लक्ष्म्युपाख्यानवर्णनं नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः

Maka berakhirlah bab ke-39 dari Skandha ke-9 Srimad Devi Bhagavatam Mahapurana, yang mengandungi 18,000 ayat, bertajuk 'Penerangan Kisah Lakshmi'.