Previous Verse
Next Verse

Shloka 116

Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva

Lalitopākhyāna Context

न ब्रह्मा न च विष्णुर्वा न रुद्रश्च त्रयो ऽप्यमी / मोहिता मायया यस्यास्तुरीयस्तु स चेश्वरः / सदाशिवो न जानाति कथं प्राकृतदेवताः

na brahmā na ca viṣṇurvā na rudraśca trayo 'pyamī / mohitā māyayā yasyāsturīyastu sa ceśvaraḥ / sadāśivo na jānāti kathaṃ prākṛtadevatāḥ

Bukan Brahmā, bukan pula Viṣṇu, dan bukan Rudra—ketiga-tiganya pun terpesona oleh Māyā-Nya. Hanya Dia yang berada pada keadaan Turīya itulah Īśvara, Sang Penguasa. Jika Sadāśiva sendiri tidak mengetahuinya, bagaimana pula para dewa yang bersifat duniawi dapat mengetahui?

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
nanor
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/option marker)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
nanor
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
rudraḥRudra
rudraḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
trayaḥthe three
trayaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottraya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-कारक-अव्यय (particle: also/even)
amīthese (those)
amī:
Karta (कर्ता/subject; apposition to trayaḥ)
TypeNoun
Rootadas (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
mohitāḥdeluded
mohitāḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeAdjective
Rootmuh (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (qualifies trayaḥ/amī)
māyayāby māyā
māyayā:
Karana (करण/instrument)
TypeNoun
Rootmāyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
yasyawhose
yasya:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive: whose)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
āstuḥmay (they two) be / let there be
āstuḥ:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; √अस् (to be)
turīyaḥthe fourth
turīyaḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeAdjective
Rootturīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (adversative/emphatic particle)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
īśvaraḥthe Lord
īśvaraḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
sadāśivaḥSadāśiva
sadāśivaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootsadāśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (sadā + śiva)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
jānātiknows
jānāti:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
kathamhow
katham:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
prākṛta-devatāḥthe mundane/natural deities
prākṛta-devatāḥ:
Karta (कर्ता/subject; rhetorical)
TypeNoun
Rootprākṛta (प्रातिपदिक) + devatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (प्राकृता देवताः)