Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्

Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī

चिन्तारत्नगृहोत्तुङ्गभिन्त्तेर्बिन्दोश्च मध्यभूः / भित्तिः क्रोशं परित्यज्य क्रोशत्रयमुदाहृतम्

cintāratnagṛhottuṅgabhintterbindośca madhyabhūḥ / bhittiḥ krośaṃ parityajya krośatrayamudāhṛtam

Ruang tengah antara dinding tinggi rumah permata Cintāratna dan pusat Bindu—setelah mengetepikan satu krośa dari dinding—dinyatakan berukuran tiga krośa.

cintā-ratna-gṛha-uttuṅga-bhitteḥof the lofty wall of the cintā-ratna house
cintā-ratna-gṛha-uttuṅga-bhitteḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootcintā (प्रातिपदिक) + ratna (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक) + uttuṅga (प्रातिपदिक) + bhitti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana; बहुपद-तत्पुरुषः = 'of the lofty wall of the cintā-ratna-house'
bindoḥof the bindu (central point)
bindoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootbindu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī, Ekavacana; 'of the bindu (central point)'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya, conjunction (समुच्चय)
madhya-bhūḥthe central area
madhya-bhūḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक) + bhū (भू धातु/प्रातिपदिक as noun 'ground')
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; 'the middle ground/central area'
bhittiḥthe wall (measure)
bhittiḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootbhitti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā, Ekavacana; appositional/clarificatory subject
krośamone krośa
krośam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkrośa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; object with absolutive parityajya
parityajyaleaving aside
parityajya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Preceding action)
TypeVerb
Rootpari-√tyaj (त्यज् धातु) + lyap (ल्यप्)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यबन्त), 'having left/setting aside'
krośa-trayamthree krośas
krośa-trayam:
Karma (कर्म/Object; of udāhṛtam)
TypeNoun
Rootkrośa (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; द्विगु-समासः = 'a triad of krośas'
udāhṛtamis declared
udāhṛtam:
Kriyā (क्रिया/Predicate; passive)
TypeVerb
Rootud-ā-√hṛ (हृ धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Napuṃsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; impersonal passive sense: 'is stated/declared'