Previous Verse
Next Verse

Shloka 73

दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्

Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds

सर्वदिक्षु तदुक्तानि गोपुराणिशत मुने / शालास्तु विंशतिः प्रोक्ताः पञ्चसंख्याधिकाः शुभाः

sarvadikṣu taduktāni gopurāṇiśata mune / śālāstu viṃśatiḥ proktāḥ pañcasaṃkhyādhikāḥ śubhāḥ

Wahai muni, pada segala arah terdapat seratus gopura sebagaimana telah disebut. Adapun śālā (balai) dikatakan dua puluh, ditambah lima lagi, semuanya membawa keberkatan.

sarva-dikṣuin all directions
sarva-dikṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + diś (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः (sarvāḥ diśaḥ)
tat-uktānithose mentioned
tat-uktāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of gopurāṇi-śatam
TypeAdjective
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ukta (कृदन्त; √vac/वच्)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); past passive participle (क्त) ukta = 'said'; तत्पुरुषः (tat + ukta)
gopurāṇi-śatama hundred gateways
gopurāṇi-śatam:
Karta (कर्ता) / Subject
TypeNoun
Rootgopura (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); द्विगुसमासः (śatam of gopurāṇi)
muneO sage
mune:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular (एकवचन)
śālāḥhalls, buildings
śālāḥ:
Karta (कर्ता) / Subject
TypeNoun
Rootśālā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
tubut, and
tu:
Discourse connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चय/विरोध-निपात)
viṃśatiḥtwenty
viṃśatiḥ:
Pramāṇa/saṅkhyā (प्रमाण/संख्या)
TypeNoun
Rootviṃśati (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); numeral
proktāḥare said, are stated
proktāḥ:
Kriyā (क्रिया) / Predicative
TypeVerb
Rootprokta (कृदन्त; √vac/वच् with pra-)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); used predicatively with śālāḥ
pañca-saṃkhyā-adhikāḥfive more (than that number)
pañca-saṃkhyā-adhikāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of śālāḥ
TypeAdjective
Rootpañca (प्रातिपदिक) + saṃkhyā (प्रातिपदिक) + adhika (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुषः—saṃkhyāyāḥ pañca adhikāḥ = 'five more in number'
śubhāḥauspicious
śubhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); agrees with śālāḥ (by sense)