Shloka 117
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
समस्तमपि तच्चक्रं शक्तीनां तत्पराक्रमैः / अदृष्टपूर्वैर्देवेषु विस्मयस्य वशं गतम्
Transliteration
samastamapi taccakraṃ śaktīnāṃ tatparākramaiḥ / adṛṣṭapūrvairdeveṣu vismayasya vaśaṃ gatam
Translation
Seluruh cakra para Śakti itu, oleh keberanian mereka yang luar biasa—yang belum pernah terlihat bahkan di kalangan para dewa—tenggelam dalam kekaguman.
Word by Word
समस्तम्entire, whole
समस्तम्:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (तत्-चक्रम्)
अपिeven, also
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्ययम् (particle: also/even)
तत्-चक्रम्that circle/host
तत्-चक्रम्:
कर्ता (कर्तृ/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयवत् (तत् चक्रम् = that host/array)
शक्तीनाम्of the Śaktis
शक्तीनाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
तत्-पराक्रमैःby their valor
तत्-पराक्रमैः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (तासां पराक्रमैः = by their valorous deeds)
अदृष्ट-पूर्वैःunprecedented
अदृष्ट-पूर्वैः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootअदृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; नञ्-तत्पुरुषः (न दृष्टः पूर्वं येन/येषां ते = unprecedented); विशेषणम् (तत्-पराक्रमैः)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण (Locative/अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/सप्तमी), बहुवचनम्
विस्मयस्यof astonishment
विस्मयस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
वशम्into the power/sway
वशम्:
कर्म (Object of idiom)
TypeNoun
Rootवश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वशं गम्’ इति प्रयोगः
गतम्gone, fallen (into)
गतम्:
क्रिया-विशेषण/विधेय (Predicative participle)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगे ‘become/gone’