Shloka 100
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
तस्या हेषारवाद्दूरमुत्पातांबुधिनिःस्वनः / अमूर्च्छयन्ननेकानि तस्यानीतानि वैरिणः
Transliteration
tasyā heṣāravāddūramutpātāṃbudhiniḥsvanaḥ / amūrcchayannanekāni tasyānītāni vairiṇaḥ
Translation
Daripada derap ringkik kudanya yang bergema jauh, laksana gemuruh awan pertanda malapetaka, ramai musuh yang dibawanya menjadi pengsan dan lemah tak berdaya.
Word by Word
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
हेषारवात्from the sound of neighing
हेषारवात्:
अपादान (Apadana/Ablative source)
TypeNoun
Rootहेषा + रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; समासः—हेषायाः रवः (तत्पुरुष)
दूरम्far
दूरम्:
देशाधिकरण/क्रियाविशेषण (Adverb of distance)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
उत्पाताम्बुधिनिःस्वनःa roar like an ocean of portents
उत्पाताम्बुधिनिःस्वनः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootउत्पात + अम्बुधि + निःस्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—उत्पातानाम् अम्बुधिः इव निःस्वनः (बहुपद-तत्पुरुष/उपमानपूर्वकः)
अमूर्च्छयन्causing to faint
अमूर्च्छयन्:
क्रिया (Participial action)
TypeVerb
Rootमूर्छ् (धातु) + णिच् + शतृ
Formकृदन्त (णिजन्त-शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘मूर्छयन्’ = causing to faint
अनेकानिmany
अनेकानि:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (आनीतानि)
तस्यof him/of that one
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
आनीतानिbrought/led
आनीतानि:
कर्म (Karma/Object; ‘those brought’)
TypeAdjective
Rootआ + नी (धातु) + क्त
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (वैरिणः/वैरिणाम्)
वैरिणःof the enemies
वैरिणः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवैरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive) बहुवचन (वैरिणाम् अर्थे वैदिक/आर्षरूप); अथवा प्रथमा बहुवचन (वैरिणः) सन्दर्भानुसारं