Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्

इत्येते ब्रह्मणः पुत्राः प्रजादौ द्वादश स्मृताः / धर्मस्तेषां प्रथमजो देवतानां स्मृतस्तु वै

ityete brahmaṇaḥ putrāḥ prajādau dvādaśa smṛtāḥ / dharmasteṣāṃ prathamajo devatānāṃ smṛtastu vai

Demikianlah pada awal penciptaan makhluk, mereka dikenang sebagai dua belas putera Brahmā. Yang sulung di antara mereka ialah Dharma, yang juga diingati dalam kalangan para dewa.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormIti-śabda (इति-शब्द, quotative/particle)
etethese
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); sarvanāma (pronoun)
brahmaṇaḥof Brahmā
brahmaṇaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana (एकवचन)
putrāḥsons
putrāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन)
prajā-ādauat the beginning of creation
prajā-ādau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana (एकवचन); tatpuruṣa: prajāyāḥ ādiḥ (at the beginning of creation/offspring)
dvādaśatwelve
dvādaśa:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvādaśan (प्रातिपदिक)
FormSaṅkhyā-vācaka (संख्या-वाचक), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana-artha (plural sense), avyaya-like numeral usage
smṛtāḥare remembered/said
smṛtāḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√smṛ (धातु) + ta (क्त, past passive participle)
FormKta-pratyaya (क्त), Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन); karmani-prayoga sense: ‘are said/remembered’
dharmaḥDharma
dharmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
teṣāṃof them
teṣāṃ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana (बहुवचन); sarvanāma (pronoun)
prathama-jaḥfirst-born
prathama-jaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक) + ja (प्रातिपदिक; from √jan)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); tatpuruṣa: prathamaḥ jātaḥ (first-born)
devatānāṃof the deities
devatānāṃ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana (बहुवचन)
smṛtaḥis remembered/said
smṛtaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√smṛ (धातु) + ta (क्त)
FormKta (क्त), Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); ‘is said/remembered’
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormVirodha/avadhāraṇa-nipāta (विरोध/अवधारण-निपात, particle: but/indeed)
vaicertainly
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormNiścaya-nipāta (निश्चय-निपात, emphatic particle)