Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala

Earth after Pralaya

गिरयो हि निगीर्णत्वादयनात्तु शिलोच्चयाः / तत स्तावासमुद्धृत्य क्षितिमंतर्जलात्प्रभुः

girayo hi nigīrṇatvādayanāttu śiloccayāḥ / tata stāvāsamuddhṛtya kṣitimaṃtarjalātprabhuḥ

Kerana telah ‘ditelan’ mereka disebut giri, dan kerana berupa timbunan batu yang tinggi disebut śiloccaya. Lalu Sang Prabhu mengangkatnya dan mengeluarkan bumi dari dalam air.

girayaḥmountains
girayaḥ:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nominative, 1st), Bahuvacana
hiindeed/for
hi:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormNipāta (particle) giving reason/emphasis
nigīrṇatvātbecause of being swallowed/engulfed
nigīrṇatvāt:
Hetu (हेतु; cause)
TypeNoun
Rootni-√gṝ (धातु) → nigīrṇa (कृदन्त) + -tva (प्रातिपदिक)
FormAbstract noun in -tva; Napuṃsaka, Pañcamī (Ablative, 5th), Ekavacana
ayanātbecause of moving/going (or ‘from their course’)
ayanāt:
Hetu (हेतु; cause)
TypeNoun
Rootayana (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka, Pañcamī (Ablative, 5th), Ekavacana
tubut/indeed
tu:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (particle)
śiloccayāḥheaps of rocks
śiloccayāḥ:
Karta (कर्ता; predicate/apposition)
TypeNoun
Rootśilā (प्रातिपदिक) + uccaya (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (determinative: śilānām uccayaḥ); Puṃliṅga, Prathamā (Nominative, 1st), Bahuvacana
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kāla/Anukrama (काल/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya (adverb) indicating sequence ‘then/from that’
tānthose (mountains)
tān:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक; sarvanāma)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (Accusative, 2nd), Bahuvacana
asamuddhṛtyawithout lifting up / not having raised
asamuddhṛtya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; adverbial)
TypeVerb
Roota- + sam-ud-√hṛ (धातु)
FormKtvā-pratyaya (absolutive/gerund) with negative prefix a-; pūrvakāla-kriyā
kṣitimthe earth
kṣitim:
Karma (कर्म; object)
TypeNoun
Rootkṣiti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (Accusative, 2nd), Ekavacana
antarjalātfrom within the waters
antarjalāt:
Apādāna (अपादान; source)
TypeNoun
Rootantar (अव्यय/उपसर्गसदृश) + jala (प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva (antar + jala = ‘within water’); Napuṃsaka, Pañcamī (Ablative, 5th), Ekavacana
prabhuḥthe Lord
prabhuḥ:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nominative, 1st), Ekavacana