Shloka 86
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
एवं वेदं तदाप्यस्य भगवानृषिसत्तमः / शिष्चेब्यश्च प्रदत्त्वा तु तपस्तप्तु वन गतः
Transliteration
evaṃ vedaṃ tadāpyasya bhagavānṛṣisattamaḥ / śiṣcebyaśca pradattvā tu tapastaptu vana gataḥ
Translation
Demikianlah pada waktu itu sang Bhagavān, ṛṣi yang utama, menyerahkan Veda (yang telah disusun) kepada para murid; lalu pergi ke hutan untuk bertapa.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Avyaya (अव्यय/manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
वेदम्the Veda
वेदम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तदाthen
तदा:
Avyaya (अव्यय/time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
अपिalso
अपि:
Avyaya (अव्यय/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also)
अस्यof him/this (of that one)
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
भगवान्the venerable one
भगवान्:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ऋषि-सत्तमःbest of sages
ऋषि-सत्तमः:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (ऋषीणां सत्तमः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (भगवान्) इत्यस्य विशेषण
शिष्येभ्यःto the disciples
शिष्येभ्यः:
Sampradana (सम्प्रदान/recipient)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी (4th), बहुवचन; सम्प्रदान (dative)
चand
च:
Avyaya (अव्यय/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
प्रदत्त्वाhaving bestowed
प्रदत्त्वा:
Kriya (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having given)
तुthen/and
तु:
Avyaya (अव्यय/discourse)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अन्वय/विरोध
तपःausterity
तपः:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (तप्तुम्) इत्यस्य कर्म
तप्तुम्to perform (austerity)
तप्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeVerb
Rootतप् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive); प्रयोजनार्थे (for the purpose of)
वनम्to the forest
वनम्:
Karma (कर्म/object of motion)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (गतः) इत्यस्य कर्म
गतःwent
गतः:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle, ‘gone’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (भगवान् ऋषिसत्तमः) इत्यस्य विधेय