Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga

श्रुत्वा वाक्यं वसुस्तेषाम विचार्य बलाबलम् / वेदशास्त्रमनुस्मृत्य यज्ञतत्त्वमुवाच ह

śrutvā vākyaṃ vasusteṣāma vicārya balābalam / vedaśāstramanusmṛtya yajñatattvamuvāca ha

Setelah mendengar kata-kata mereka, Vasu menilai kekuatan dan kelemahan; mengingati Weda dan śāstra, lalu menyatakan hakikat yajña.

śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु, धातु) + ktvā (क्त्वा)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), prior action
vākyamthe statement
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन)
vasuḥVasu
vasuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Genitive (षष्ठी) Plural (बहुवचन)
vicāryahaving considered
vicārya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√car (चर्, धातु) + lyap (ल्यप्)
FormAbsolutive (ल्यप्), 'having considered'
bala-abalamstrength and weakness
bala-abalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbala + abala (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन); dvandva meaning 'strength and weakness'
veda-śāstramthe Veda and the treatises
veda-śāstram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootveda + śāstra (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन); 'Veda and Śāstra' as a pair
anusmṛtyahaving recalled
anusmṛtya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootanu-√smṛ (स्मृ, धातु) + lyap (ल्यप्)
FormAbsolutive (ल्यप्), 'having recollected'
yajña-tattvamthe principle/essence of sacrifice
yajña-tattvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyajña + tattva (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन)
uvācasaid; spoke
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्, धातु)
FormLiṭ (लिट्) Perfect, 3rd person (प्रथमपुरुष) Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
haindeed (narrative particle)
ha:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
FormParticle (निपात), narrative/emphatic