Shloka 86
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
भूमावसव्यं दर्भेषु दत्ताः पिण्डास्त्रयस्तु वै / यान्ति तास्तर्पयन्ते च प्रेतस्थानेष्वधिष्ठितान्
Transliteration
bhūmāvasavyaṃ darbheṣu dattāḥ piṇḍāstrayastu vai / yānti tāstarpayante ca pretasthāneṣvadhiṣṭhitān
Translation
Tiga piṇḍa yang diletakkan di atas rumput darbha di tanah dengan cara apasavya akan sampai kepada yang berada di alam preta dan menenteramkan mereka (tarpana).
Word by Word
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
असव्यम्to the right (non-left)
असव्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-सव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (directional: not to the left / to the right)
दर्भेषुon/among darbha grass
दर्भेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
दत्ताःgiven/placed
दत्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त, भूतकर्मणि)
Formभूतकाले कर्मणि कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (agreeing with पिण्डाः)
पिण्डाःrice-balls (piṇḍas)
पिण्डाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
त्रयःthree
त्रयः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (numeral adjective qualifying पिण्डाः)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
यान्तिgo
यान्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन
तान्those (beings)
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तर्पयन्तेsatisfy, nourish
तर्पयन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु) + णिच् → तर्पय (causative)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
प्रेतस्थानेषुin the places of the departed
प्रेतस्थानेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रेत-स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; तत्पुरुष: प्रेत (departed spirit) + स्थान (place)
अधिष्ठितान्dwelling/settled (there)
अधिष्ठितान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअधि+स्था (धातु) → अधिष्ठित (कृदन्त, भूतकर्मणि)
Formभूतकाले कृदन्त (past participle, active sense here), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (qualifying तान्)