Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

ततो ध्यानरतौ तत्र चेश्वरं सर्वतोमुखम् / प्रभवं निधनं चैव लौकानां प्रभुमव्ययम्

tato dhyānaratau tatra ceśvaraṃ sarvatomukham / prabhavaṃ nidhanaṃ caiva laukānāṃ prabhumavyayam

Kemudian kami tenggelam dalam meditasi di sana dan menyaksikan Īśvara yang bermuka ke segala arah—Dialah asal dan lenyapnya segala loka, Tuhan yang tidak binasa.

ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (ablative adverb)
ध्यानरतौengaged in meditation
ध्यानरतौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootध्यान (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; समासः सप्तमी/तत्पुरुष-प्रायः (ध्यान-रतो = meditation-engaged)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (locative adverb)
and
:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
ईश्वरम्the Lord
ईश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सर्वतोमुखम्having faces in all directions
सर्वतोमुखम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्वतः (अव्यय) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः अव्ययीभावः (सर्वतः + मुख) = ‘faced on all sides’
प्रभवम्origin/source
प्रभवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
निधनम्end/dissolution
निधनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
लौकानाम्of the worlds/of people
लौकानाम्:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
प्रभुम्lord/master
प्रभुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन