Previous Verse
Next Verse

Shloka 130

ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana

Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering

त्विषिमान् धर्मपुत्रस्तु सोमो देवो वसोस्सुतः / शीतरश्मिः समुत्पन्नः कृत्तिकासु निशाकरः

tviṣimān dharmaputrastu somo devo vasossutaḥ / śītaraśmiḥ samutpannaḥ kṛttikāsu niśākaraḥ

Soma yang bercahaya, putera Dharma, dewa anak Vasu—bercahaya sejuk sebagai Niśākara—lahir di nakṣatra Kṛttikā.

tviṣimānradiant, lustrous
tviṣimān:
Karta (कर्ता/subject; apposition)
TypeAdjective
Roottviṣimat (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन); adjective used substantively/apposition to somaḥ
dharma-putraḥson of Dharma
dharma-putraḥ:
Karta (कर्ता/subject; apposition)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘son of Dharma’); Masculine, Nominative Singular
tubut/and
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya, adversative/contrastive particle (निपात)
somaḥSoma (Moon)
somaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular
devaḥgod
devaḥ:
Karta (कर्ता/subject; apposition)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular; in apposition to somaḥ
vasoḥof Vasu
vasoḥ:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive Singular
sutaḥson
sutaḥ:
Karta (कर्ता/subject; apposition)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative Singular; ‘son’ (apposition to somaḥ)
śīta-raśmiḥcool-rayed one
śīta-raśmiḥ:
Karta (कर्ता/subject; apposition)
TypeNoun
Rootśīta (प्रातिपदिक) + raśmi (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya (विशेषण-विशेष्य: ‘cool-rayed’); Masculine, Nominative Singular; epithet of somaḥ/niśākaraḥ
samutpannaḥarisen, born
samutpannaḥ:
Karta-dharma (कर्तृ-धर्म)
TypeAdjective
Rootsam-ut-pad (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative Singular; agrees with somaḥ
kṛttikāsuin (the asterism) Kṛttikā(s)
kṛttikāsu:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootkṛttikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative Plural
niśākaraḥmoon (night-maker)
niśākaraḥ:
Karta (कर्ता/subject; apposition)
TypeNoun
Rootniśā (प्रातिपदिक) + kara (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘maker of night’); Masculine, Nominative Singular; epithet of Soma