Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

इन्द्रद्वीप समुद्रं तु प्रविष्टां लवणोदधिम् / ततस्तु नलिनी प्रायात् प्राचीमाशां जवेन तु

indradvīpa samudraṃ tu praviṣṭāṃ lavaṇodadhim / tatastu nalinī prāyāt prācīmāśāṃ javena tu

Baginda memasuki samudera Indradvīpa dan mencapai Lavaṇodadhi, lautan masin; kemudian Nalinī melaju pantas ke arah timur.

indra-dvīpamIndradvīpa
indra-dvīpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक) + dvīpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः—'Indrasya dvīpaḥ' (Indra's island/Indradvīpa)
samudramocean/sea
samudram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
praviṣṭāmhaving entered
praviṣṭām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpra (उपसर्ग) + viś (धातु) → praviṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); agrees with implied feminine subject (nalinī)
lavaṇa-udadhiम्the salt ocean
lavaṇa-udadhiम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootlavaṇa (प्रातिपदिक) + udadhi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); कर्मधारयः—'lavaṇaḥ udadhiḥ' (salt ocean)
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
FormAdverb (क्रम/अनन्तरवाचक अव्यय)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
nalinīNalinī (name of a river/stream)
nalinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnalinī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
prāyātwent forth/proceeded
prāyāt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + yā (धातु)
FormAorist (लुङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); parasmaipada
prācīmeastern
prācīm:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootprācī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); agrees with āśām
āśāmdirection/quarter
āśām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāśā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
javenawith speed
javena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootjava (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)