Shloka 63
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
तेनासि त्वं परित्यक्तो दुराचारो ऽसि मे मतः / सूत उवाच कर्मण्यस्मिंस्ततः क्रूरे तस्य बुद्धिरजायत
Transliteration
tenāsi tvaṃ parityakto durācāro 'si me mataḥ / sūta uvāca karmaṇyasmiṃstataḥ krūre tasya buddhirajāyata
Translation
Maka engkau ditinggalkan; pada hematku engkau seorang durācāra. Sūta berkata: sesudah perbuatan kejam itu, timbullah suatu fikiran dalam dirinya.
Word by Word
तेनtherefore, by that (reason)
तेन:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (Instrumental), एकवचन; कारण/हेतु-प्रयोगे
असिyou are
असि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
परित्यक्तःabandoned, cast off
परित्यक्तः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + त्यज् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate participle)
दुराचारःa wrongdoer, of bad conduct
दुराचारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुराचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘त्वम्’ इति विशेषण/उपपद
असिyou are
असि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
मेof me, to me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
मतःconsidered (as)
मतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(त्वम्) मतः’ = ‘considered’
सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता (speaker)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कर्मणिin the act/deed
कर्मणि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (Locative), एकवचन; ‘कर्मणि’ इति विशेषणम्
ततःthen
ततः:
Kāla/Anukrama (काल/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), क्रम/अनन्तरार्थे (then, thereafter)
क्रूरेcruel (act)
क्रूरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘कर्मणि’ इति विशेषणम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
बुद्धिःunderstanding, thought
बुद्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अजायतarose, was born
अजायत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन