Shloka 14
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
तेनेयं पृथिवी कृत्स्ना सप्तद्वीपा सपत्तना / सप्तोदधिपरिक्षिप्ता क्षत्रेण विधिना जिता
Transliteration
teneyaṃ pṛthivī kṛtsnā saptadvīpā sapattanā / saptodadhiparikṣiptā kṣatreṇa vidhinā jitā
Translation
Oleh dirinya seluruh bumi—bersama tujuh benua-pulau dan para musuh—yang dikelilingi tujuh lautan, ditakluk menurut tata ksatria.
Word by Word
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; Pronoun, Masculine, Instrumental, Singular
इयम्this
इयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Pronoun, Feminine, Nominative, Singular
पृथिवीearth
पृथिवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Feminine, Nominative, Singular
कृत्स्नाentire
कृत्स्ना:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Feminine, Nominative, Singular (qualifying पृथिवी)
सप्तद्वीपाhaving seven continents
सप्तद्वीपा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (सप्त द्वीपाः यस्याः); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Dvigu compound used adjectivally, Feminine, Nominative, Singular
सपत्तनाwith its cities
सपत्तना:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + पत्तन (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष/सह-समासः (पत्तनैः सह); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Feminine, Nominative, Singular
सप्तोदधिपरिक्षिप्ताsurrounded by seven oceans
सप्तोदधिपरिक्षिप्ता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त + उदधि + परि + क्षिप् (धातु) → परिक्षिप्त (कृदन्त)
Formद्विगु-पूर्वपद-तत्पुरुषः (सप्त उदधयः) + कृदन्त-विशेषणम्; स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Feminine, Nominative, Singular
क्षत्रेणby royal power/warrior might
क्षत्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; Neuter, Instrumental, Singular
विधिनाby method/according to rule
विधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचनम्; Masculine, Instrumental, Singular
जिताwas conquered
जिता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Past passive participle, Feminine, Nominative, Singular