Previous Verse
Next Verse

Shloka 79

Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage

Marutakanyā–Vamśa-varṇana

शर्मिष्ठायाः सुतो द्रुह्युस्ततो ऽनुः पूरुरेव च / कथं ज्येष्ठानतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति / सुतः संबोधयामस्त्वां धर्मं समनुपालय

śarmiṣṭhāyāḥ suto druhyustato 'nuḥ pūrureva ca / kathaṃ jyeṣṭhānatikramya kanīyānrājyamarhati / sutaḥ saṃbodhayāmastvāṃ dharmaṃ samanupālaya

Putera Śarmiṣṭhā ialah Druhyu, kemudian Anu, dan kemudian Puru. Bagaimana yang bongsu layak menerima kerajaan tanpa melangkaui yang sulung? Wahai anak, kami menasihatimu—peliharalah dharma dengan sebaiknya.

śarmiṣṭhāyāḥof Śarmiṣṭhā
śarmiṣṭhāyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśarmiṣṭhā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
sutaḥson
sutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
druhyuḥDruhyu
druhyuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdruhyu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); apposition to sutaḥ
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
anuḥAnu
anuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
pūruḥPuru
pūruḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpūru (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
evaindeed
eva:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormParticle (निपात) for emphasis
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
kathamhow
katham:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
FormInterrogative adverb (प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण)
jyeṣṭhānthe elders
jyeṣṭhān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjyeṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); object of atikramya
atikramyahaving bypassed
atikramya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootati-√kram (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त)
kanīyānthe younger (one)
kanīyān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkanīyas (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); comparative 'younger'
rājyamkingdom
rājyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
arhatideserves/is entitled to
arhati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√arh (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
sutaḥO son
sutaḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); vocative sense intended in context 'O son' though form is nominative
saṃbodhayāmaḥwe admonish/advise
saṃbodhayāmaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√budh (धातु)
FormPresent (लट्), 1st person (उत्तमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद); causative sense 'to make know/advise' (णिच् implied in stem bodhaya-)
tvāmyou
tvām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
dharmamdharma/righteousness
dharmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
samanupālayafollow/observe fully
samanupālaya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-anu-√pāl (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)