Shloka 80
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
रजेः पुत्रशतान्यासन्पञ्च वीर्यवतो भुवि / राजेयमिति विख्यातं क्षत्र सिंद्रभयावहम्
Transliteration
rajeḥ putraśatānyāsanpañca vīryavato bhuvi / rājeyamiti vikhyātaṃ kṣatra siṃdrabhayāvaham
Translation
Raje mempunyai seratus orang putera; di bumi ada lima yang sangat perkasa. Keturunan kṣatriya mereka masyhur sebagai ‘Rājeya’, yang menimbulkan gentar pada musuh.
Word by Word
रजेःof Raji
रजेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरजि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठीविभक्ति (Genitive), एकवचन, पुंलिङ्ग
पुत्र-शतानिhundreds of sons
पुत्र-शतानि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र + शत (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), बहुवचन, नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-तत्पुरुषः (hundreds of sons)
आसन्were
आसन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (विशेषण/Quantifier)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-अव्यय/प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc) नपुंसक-एकवचनरूपेण अव्ययवत् प्रयुक्तम्; विशेषण (adjective) (वीर्यवतः)
वीर्यवतःof the valorous
वीर्यवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठीविभक्ति (Genitive), एकवचन, पुंलिङ्ग; सम्बन्धे (of the powerful/possessing valor)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formसप्तमीविभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
राजेयम्(the group) called Rājeya
राजेयम्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootराजेय (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; नाम (proper designation)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)
विख्यातम्renowned
विख्यातम्:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; विशेषण राजेयम्
क्षत्रम्the Kshatriya order
क्षत्रम्:
Karma (कर्म/Apposition)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; जातिवाचक (class/estate)
सिंह-इन्द्र-भय-आवहम्bringing fear to mighty lions/Indras
सिंह-इन्द्र-भय-आवहम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसिंह + इन्द्र + भय + आवह (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; बहुपद-तत्पुरुषः: 'सिंहेन्द्राणां भयम् आवहति' (bringing fear to lion(-like) lords)