Shloka 49
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
एतत्सोमस्य वै जन्म कीर्त्तितं द्विजसत्तमाः / वंशं तस्य द्विजश्रेष्ठा कीर्त्यमानं निबोधत
Transliteration
etatsomasya vai janma kīrttitaṃ dvijasattamāḥ / vaṃśaṃ tasya dvijaśreṣṭhā kīrtyamānaṃ nibodhata
Translation
Wahai para dvija yang utama, demikianlah kelahiran Soma telah dikisahkan. Wahai dvija terbaik, kini dengarkan salasilah keturunannya yang akan dipuji.
Word by Word
etatthis
etat:
Karma (कर्म) (object of implied ‘śṛṇuta’/context; or subject-complement)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (sg.)
somasyaof Soma
somasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Gen./6th), एकवचन (sg.)
vaiindeed
vai:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/ emphasis)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
janmabirth, origin
janma:
Karma (कर्म) (object of ‘kīrtitam’)
TypeNoun
Rootjanman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (sg.)
kīrtitamhas been recounted
kīrtitam:
Kriyā (क्रिया) (predicate: ‘has been narrated’)
TypeVerb
Rootkīrt (धातु)
Formकृदन्त क्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (sg.)
dvija-sattamāḥO best of the twice-born
dvija-sattamāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (द्विजानां सत्तमाः); पुंलिङ्ग (m.), संबोधन (Vocative), बहुवचन (pl.)
vaṃśamlineage
vaṃśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaṃśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (Acc./2nd), एकवचन (sg.)
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (m./n.), षष्ठी (Gen./6th), एकवचन (sg.)
dvija-śreṣṭhāḥO best Brahmins
dvija-śreṣṭhāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (द्विजानां श्रेष्ठाः); पुंलिङ्ग (m.), संबोधन (Voc.), बहुवचन (pl.)
kīrtyamānambeing narrated
kīrtyamānam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootkīrt (धातु)
Formकृदन्त (वर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मानच्: वर्तमान कृदन्त), नपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (Acc.), एकवचन (sg.)—‘vaṃśam’ इत्यस्य विशेषणम्
nibodhataunderstand, take note
nibodhata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-budh (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), बहुवचन (pl.), आत्मनेपद