Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्

Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics

अलङ्कारास्तु वक्तव्याः स्वैः स्वैर्वर्णैः प्रहेतवः / संस्था नयोगैश्च तथा सदा नाढ्याद्यवेक्षया

alaṅkārāstu vaktavyāḥ svaiḥ svairvarṇaiḥ prahetavaḥ / saṃsthā nayogaiśca tathā sadā nāḍhyādyavekṣayā

Alaṅkāra hendaklah dihuraikan dengan varṇa masing-masing beserta sebabnya; juga menurut ketetapan saṃhitā-niyoga, dengan sentiasa meneliti nāḍī dan sebagainya.

alaṅkārāḥornaments; figures
alaṅkārāḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootalaṅkāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
tuhowever; indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrast/emphasis
vaktavyāḥto be stated; should be described
vaktavyāḥ:
Vidheyaviṣeṣaṇa (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootvaktavya (कृदन्त; √vac/वच् ḍātu, तव्य)
FormGerundive (तव्यत्), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन) agreeing with alaṅkārāḥ
svaiḥby their own
svaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुं), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
svaiḥeach by its own
svaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन) (reduplicated distributively: 'each by its own')
varṇaiḥby syllables/notes (varṇas)
varṇaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvarṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
pra-hetavaḥhaving proper causes; well-motivated
pra-hetavaḥ:
Vidheyaviṣeṣaṇa (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootprahetu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन) (predicate/qualifier of alaṅkārāḥ)
saṃsthāḥconfigurations; arrangements
saṃsthāḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃsthā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन) (understood with alaṅkārāḥ: 'as configurations')
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध)
yogaiḥby combinations; connections
yogaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
tathāthus; likewise
tathā:
Kriyāviṣeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormIndeclinable adverb (क्रियाविशेषण)
sadāalways
sadā:
Kriyāviṣeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
FormIndeclinable adverb (कालवाचक)
nāḍhya-ādi-avekṣayāby consideration of (things) beginning with nāḍhya
nāḍhya-ādi-avekṣayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootnāḍhya + ādi + avekṣā (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)